Αγγλικά τανκς χτυπούν τα γραφεία του ΕΑΜ, στην οδό Κοραή

«Ο Δεκέμβρης του '44 αποτελεί μια από τις μεγάλες ηρωικές στιγμές του λαϊκού κινήματος. Τιμάμε τους κομμουνιστές, τους μαχητές του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ, που έδωσαν τη ζωή τους στις μάχες της Αθήνας - Πειραιά, και τους επιζώντες, που πολέμησαν με τα όπλα την αστική τάξη και τον εγγλέζικο ιμπεριαλισμό. Η μνήμη, η πείρα που αποκτάμε είναι μια υπόσχεση για τη νίκη και σήμερα. Το έγραψε και ο κομμουνιστής ποιητής Γιάννης Ρίτσος σε ένα ποίημά του:

"Θα την φτιάξουμε πάλι την Αθήνα μας, έλα λοιπόν μην κάνεις έτσι.

Θα την πάρουμε. Θα χτίσουμε τη σοσιαλιστική Αθήνα.

Σκούπισε τα μάτια σου και κείνα τα γράμματα θα τα γράψουμε.

Ναι τ' ορκιζόμαστε, μπάρμπα Στάθη

Κόκκινα, κατακόκκινα, ναι, στη βρυσούλα σου και σ' όλες τις μάντρες, σ' όλους τους τοίχους, σ' όλο τον ουρανό ΚΚΕ, ΚΚΕ.

Σκούπισε τα μάτια σου.

ΚΚΕ.

Τ' ορκιζόμαστε".

Ο λαός, το ΚΚΕ μετά το Δεκέμβρη δεν έσκυψε το κεφάλι. Εστησε ξανά ταμπούρι το '46 με το ΔΣΕ. Κανένας αγώνας δε χάνεται. Ολοι συμβάλλουν μέχρι σήμερα για τη νίκη.

Το Δεκέμβρη του '44, ο λαός της Αθήνας αντιμετώπισε σε άνισο αγώνα την ενωμένη δύναμη των εγγλέζικων στρατευμάτων και των ντόπιων στρατιωτικών και ένοπλων αστικών δυνάμεων, τάγματα ασφαλείας, ορεινή ταξιαρχία, χίτες, αστυνομία και άλλες ομάδες συνεργατών των Γερμανών που εξόπλισαν οι αστικές δυνάμεις και οι Εγγλέζοι. Και τότε ο λαός, ανάμεσα στις αλυσίδες και στα όπλα, διάλεξε τα όπλα. Γι' αυτό όσα και αν γραφτούν εναντίον του Δεκέμβρη, θα μείνει ζωντανό το πύρινο σύνθημα του πανό που κρατούν οι μαυροφορεμένες κοπέλες της ιστορικής φωτογραφίας: "Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας, διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα".

Η διαδήλωση, τη στιγμή που περνούσε μπροστά από τα Προσφυγικά της Λ. Αλεξάνδρας

Είμαστε περήφανοι για τον ηρωικό Δεκέμβρη του '44. Το γεγονός ότι τιμάμε και συζητάμε για τον ηρωικό Δεκέμβρη είναι πολύ σημαντικό.

Οχι μόνο γιατί οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης διαπαιδαγωγούν, απαντούν στα ψέματα, στη διαστρέβλωση της Ιστορίας, στον αντικομμουνισμό, αλλά και συμβάλλουν στον ιδεολογικό εξοπλισμό, στη μαχητικότητα για να διεξάγεται καλύτερα σήμερα η ταξική πάλη.

Εχουμε ένα και μοναδικό καθήκον: Να φέρουμε σε πέρας αυτό που ξεκίνησε με την ίδρυση, πριν 91 χρόνια, του ΚΚΕ. Να συμβάλουμε σταθερά και αταλάντευτα με πανστρατιά λαϊκής αντεπίθεσης, να κατακτήσει την εξουσία η εργατική τάξη, για το σοσιαλισμό.

Διαδηλωτές ανάμεσα σε βρετανικά τεθωρακισμένα (από το Λεύκωμα του Ντμίτρι Κέσσελ «Ελλάδα 1944»)

Σήμερα που συζητάμε σε συνθήκες αντεπανάστασης και ανατροπής του σοσιαλισμού είναι απαραίτητο να δούμε τα πραγματικά γεγονότα. Στην παραχάραξη της Ιστορίας, στον αντικομμουνισμό, απαντάμε μαχητικά, γιατί δεν πρέπει να σκεπάσει την Ιστορία του επαναστατικού κινήματος, την προσφορά του σοσιαλισμού, η άγνοια και τα ψέματα των αστών και αντικομμουνιστών. Το ίδιο ισχύει και για το Δεκέμβρη. Είμαστε πεισμένοι, όσα και να κάνουν, δεν πρόκειται να κατορθώσουν να ξαναγράψουν την Ιστορία, με ψέματα και συκοφαντίες.

Στα τέλη του '44, ο φασισμός - ναζισμός ψυχορραγούσε. Το φασισμό τον νίκησαν ο σοσιαλισμός, τα κομμουνιστικά κόμματα, το ΚΚΣΕ, ο Κόκκινος Στρατός, μαζί με εκατομμύρια αντιφασίστες στην Ευρώπη, παγκόσμια. Το ελληνικό ΕΑΜικό κίνημα ήταν από τα πιο δυνατά αντιφασιστικά κινήματα στην Ευρώπη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Στην Ελλάδα, όταν τα στρατεύματα της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Βουλγαρίας την κατέκτησαν και οι Γερμανοί μπήκαν στην Αθήνα στις 27 Απρίλη 1941, οι κομμουνιστές που δραπέτευσαν από τους τόπους εξορίας όπου τους κρατούσε η δικτατορία του Μεταξά και άλλοι από την παρανομία ρίχτηκαν στον αγώνα για την ανασυγκρότηση του ΚΚΕ και την οργάνωση της αντίστασης κατά των κατακτητών.

Τον γραμματέα του ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδη τον παρέδωσε η δικτατορία Μεταξά στους κατακτητές και έμεινε έγκλειστος στο Νταχάου μέχρι το '45. Με πρωτοβουλία του παράνομου και διωκόμενου ΚΚΕ, στις 16 Αυγούστου ιδρύθηκε το εργατικό ΕΑΜ, αμέσως μετά το ΕΑΜ, ο ΕΛΑΣ η ΕΠΟΝ, η ΟΠΛΑ (οργάνωση για την προστασία του λαϊκού αγώνα). Το ΕΑΜ έσωσε το λαό από την πείνα. Δημιούργησε φύτρα εξουσίας στις απελευθερωμένες περιοχές - Αυτοδιοίκηση - Λαϊκή Δικαιοσύνη. Την ΠΕΕΑ, το κεντρικό όργανο διοίκησης των απελευθερωμένων περιοχών. Την άνοιξη του 1944, ο ΕΛΑΣ είχε υπό τον έλεγχό του τα 2/3 της χώρας και τη στιγμή της απελευθέρωσης πάνω από το 90% του εδάφους.

Από τη διαμαρτυρία στην πλατεία Συντάγματος, 4 Δεκέμβρη 1944

Ενα άλλο τμήμα της αστικής τάξης, μαζί και ο Γλύξμπουργκ, το 'βαλαν στα πόδια, πήγαν στο εξωτερικό δίπλα στους Εγγλέζους, παίρνοντας μαζί τους τεράστιες ποσότητες κρατικών αποθεμάτων σε χρυσό. Επίσης ο Γ. Καφαντάρης των Προοδευτικών, ο Ι. Σοφιανόπουλος του Αγροτικού Κόμματος, ο Γ. Παπανδρέου του Δημοκρατικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, ο Π. Κανελλόπουλος του Εθνικού Ενωτικού Κόμματος δεν συμμετείχαν στην αντίσταση του λαού. Πήγαν και αυτοί στην Αίγυπτο και το Λονδίνο και οργάνωναν ίντριγκες ενάντια στο ΕΑΜ μαζί με τους Εγγλέζους και για την ανάκτηση της εξουσίας μετά τον πόλεμο. Την υπονόμευση του ΕΑΜ διεκπεραίωνε και η εγγλέζικη αποστολή στα ελληνικά βουνά. Στήριζε τον ΕΔΕΣ που ηγετικά στελέχη του συνεργάζονταν και με τους Γερμανούς. Οι Αγγλοι αξιοποιούσαν και άλλες πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις, όπως η ΕΚΚΑ. Η Μ. Βρετανία είχε διπλό στόχο, τον ανταγωνισμό με τη Γερμανία και με ταξικό μίσος το χτύπημα στο κομμουνιστικό, στο λαϊκό κίνημα.

Η τιμητική στήλη - μνημείο για τους μαχητές του ΚΚΕ και του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ, που στήθηκε στα Προσφυγικά της Λ. Αλεξάνδρας

Για τα χρόνια της ΕΑΜικής Αντίστασης το Κόμμα μας έχει υπογραμμίσει ανάμεσα σε άλλα: Τις μέρες της απελευθέρωσης από τους Γερμανούς (12 Οκτώβρη 1944) στην Ελλάδα είχε δημιουργηθεί επαναστατική κατάσταση. Το κόμμα μας, παρά την τεράστια συνεισφορά του και τον πρωταγωνιστικό του ρόλο, δεν μπόρεσε να διαμορφώσει στρατηγική που θα οδηγούσε στην επαναστατική επίλυση του προβλήματος της πολιτικής εξουσίας τότε και ιδιαίτερα ξεκινώντας από το 1943 που οι συνθήκες επέβαλαν να θέσει το ζήτημα της επαναστατικής κατάκτησης της εξουσίας. Ετσι οδηγήθηκε στην υπαγωγή του ΕΛΑΣ στο εγγλέζικο στρατηγείο της Μ. Ανατολής και αργότερα στη Συμφωνία του Λιβάνου και στη συμμετοχή στην κυβέρνηση μαζί με αστικές δυνάμεις και πρωθυπουργό τον Γ. Παπανδρέου και τη Συμφωνία της Καζέρτας για να διατηρήσει και να διευρύνει την "εθνική ενότητα" και την ομαλή δημοκρατική εξέλιξη.

Πώς ξεκίνησε ο ένοπλος αγώνας ενάντια στους Αγγλους και την αστική τάξη το Δεκέμβρη.

Πολύ καιρό πριν την απελευθέρωση της Αθήνας στις 12 Οκτώβρη '44 από τότε που το ΕΑΜ μαζικοποιήθηκε και ο ΕΛΑΣ έγινε στρατός, τις αστικές δυνάμεις απασχολούσε το θέμα του ένοπλου λαού. Γνώριζαν ότι μόνο ο ένοπλος λαός μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την εξουσία τους, να μη γυρίσει πίσω στα αστικά πολιτικά κόμματα. Στόχος τους ήταν να αφοπλίσουν τον λαό. Αυτό προωθούσαν από το '43 έως το '44 με την υπαγωγή του ΕΛΑΣ στο στρατηγείο Μ. Ανατολής, το τσάκισμα του στρατιωτικού κινήματος στη Μ. Ανατολή, τη Συμφωνία του Λιβάνου και αργότερα τη Συμφωνία της Καζέρτας, με την οποία ο στρατηγός Σκόμπι οριζόταν διοικητής στην Ελλάδα όλων των στρατιωτικών δυνάμεων - και του ΕΛΑΣ.

Στην εκδήλωση για το Δεκέμβρη του '44, η αίθουσα εκδηλώσεων στον Περισσό γέμισε με ανθρώπους όλων των ηλικιών

Ομως, οι Εγγλέζοι και η κυβέρνηση Παπανδρέου ζητούσαν να διαλυθούν ο ΕΛΑΣ και η Πολιτοφυλακή από την 1η Δεκέμβρη , όχι όμως η Ορεινή Ταξιαρχία και ο Ιερός Λόχος που ήταν ένοπλα τμήματα της αστικής τάξης. Το ΚΚΕ και το ΕΑΜ - ΕΛΑΣ αρνήθηκαν τον αφοπλισμό του ΕΛΑΣ, δηλαδή του ένοπλου λαού.

Στις 3 του Δεκέμβρη 1944, το ΕΑΜ πραγματοποίησε στην πλατεία Συντάγματος το απαγορευμένο από την κυβέρνηση συλλαλητήριο. Με αυτό τον τρόπο και με την κήρυξη γενικής απεργίας για τη Δευτέρα 4 Δεκέμβρη, απάντησε στο τελεσίγραφο του Εγγλέζου στρατηγού Σκόμπι να αρχίσει σε δέκα μέρες η αποστράτευση του ΕΛΑΣ. Δυο ημέρες πριν από το συλλαλητήριο, παραιτήθηκαν οι 5 υπουργοί και ο ένας υφυπουργός, οι οποίοι , μετά τη Συμφωνία του Λιβάνου, συμμετείχαν στην κυβέρνηση εκπροσωπώντας το ΚΚΕ, το ΕΑΜ και την Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ).

Οι χωροφύλακες του Εβερτ χτύπησαν το συλλαλητήριο. Οι πρώτοι 21 νεκροί και 140 τραυματίες του Δεκέμβρη ήταν γεγονός. Ομως, οι συγκεντρωμένοι πραγματοποίησαν το συλλαλητήριο, περνώντας ανάμεσα στα πυρά και στα εγγλέζικα τανκ, συντεταγμένοι και αγέρωχοι.

Δευτέρα, 4 Δεκέμβρη 1944. Η κηδεία των θυμάτων της Κυριακής γίνεται αφορμή για νέα μεγάλη διαδήλωση. Θα ακολουθήσουν νέα επίθεση, νέοι νεκροί

Φθάνοντας ο Δεκέμβρης, η αστική τάξη είχε εξασφαλίσει την παρουσία στην Ελλάδα του εγγλέζικου στρατού. Εχει ταυτόχρονα σημασία να τονιστεί ότι η αστική τάξη πάλευε ενιαία, για να στερεώσει την εξουσία της μετά την απελευθέρωση και για να φέρει στα μέτρα της το γενικό πολιτικό συσχετισμό δυνάμεων. Είχε ήδη υπερβεί τις εσωτερικές της αντιθέσεις της Κατοχής, παρότι ο Β` Παγκόσμιος Πόλεμος δεν είχε τελειώσει. Αυτό το γεγονός αποδεικνύει ότι το κύριο, το κοινό μέλημα τόσο ανάμεσα στο αγγλόφιλο όσο και στο γερμανόφιλο τμήμα της, ήταν η διαφύλαξη της εξουσίας της.

Εξάλλου, η κοινή στάση τους για τη διαφύλαξη της εξουσίας τους είχε εκφραστεί και στα χρόνια της κατοχής, όταν η κατοχική κυβέρνηση του Ιωάννη Ράλλη συγκροτούσε τα Τάγματα Ασφαλείας, με τη σύμφωνη γνώμη και υλική ενίσχυση των Γερμανών, με τη σύμφωνη γνώμη και των Εγγλέζων και των Βενιζελικών και άλλων αστικών πτερύγων, πολιτικών και στρατιωτικών. Η ίδια ενιαία στάση επιβεβαιώθηκε και μετά την Κατοχή, στην περιβόητη δίκη - παρωδία των δοσίλογων, κατά την οποία κατέθεσε υπέρ των κατοχικών κυβερνήσεων και ο αρχηγός των Φιλελευθέρων Θεμ. Σοφούλης.

Για να είναι ενιαία η στάση της αστικής τάξης, είχε επί της ουσίας παραμερισθεί και η ενδοαστική αντίθεση, ανάμεσα στους βασιλικούς και στους αντιβασιλικούς. Λόγοι τακτικής δεν επέτρεπαν εκείνες τις ώρες την επάνοδο του βασιλιά από το Λονδίνο. Οι Εγγλέζοι και οι Ελληνες αστοί πολιτικοί άφησαν να λύσει την εκκρεμότητα ο "κυρίαρχος", όπως υποκριτικά έλεγαν, λαός, όταν οι συνθήκες θα ήταν κατάλληλες. Για την ώρα, αρκέστηκαν στο ρόλο του "υπερπρωθυπουργού" αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού, που μετά την πάροδο ημερών διορίστηκε αντιβασιλιάς.

Κυριακή, 3 Δεκέμβρη. Οι πρώτες ομάδες διαδηλωτών ξεκινούν για το συλλαλητήριο, με κατεύθυνση την πλατεία Συντάγματος

Επομένως, το κρίσιμο ζήτημα που έθετε η πολιτική πραγματικότητα, ήταν το θέμα της πολιτικής εξουσίας.

Γι' αυτό το σκοπό ο Τσόρτσιλ απέσυρε στρατιωτικές δυνάμεις από το μέτωπο της Ιταλίας και τις έφερε στην Αθήνα. Γιατί η αστική τάξη δεν μπορούσε μόνη της να επιβληθεί. Ο ίδιος ομολογεί: "Τα αγγλικά στρατεύματα πραγματοποίησαν εισβολή στην Ελλάδα, η οποία δεν υπαγορευόταν από πολεμική αναγκαιότητα". Αποδείχτηκε ότι οι συμφωνίες μέχρι και την Καζέρτα και η λογική της "εθνικής ενότητας" και της "ομαλής δημοκρατικής εξέλιξης" δυσκόλεψαν τη λαϊκή πάλη και την προετοιμασία της μάχης της Αθήνας, ούτε απέτρεψαν την εσωτερική σύγκρουση. Στην ουσία ήταν καταστροφικές για το λαϊκό κίνημα. Η απελευθέρωση δεν άμβλυνε τις κοινωνικές αντιθέσεις. Αντίθετα, τις όξυνε. Υπήρχαν δυο αντιμαχόμενα στρατόπεδα. Το ΕΑΜ, ο ΕΛΑΣ, η εργατική τάξη, η αγροτιά, η φτωχολογιά της Ελλάδας και η αστική τάξη με πρωθυπουργό τον Γ. Παπανδρέου και οι Αγγλοι. Η ένοπλη σύγκρουση τον Δεκέμβρη ήταν αναπόφευκτη.

Τρίτη, 5 Δεκέμβρη. Τα πρώτα οδοφράγματα στήνονται στις γειτονιές της Αθήνας

Σε απόφαση του ΠΓ του ΚΚΕ γράφεται για τις μάχες στην περιοχή των προσφυγικών αλλά και άλλων σημείων: "Καταλήφθηκαν ολοκληρωτικά οι φυλακές Αβέρωφ και πιάστηκαν 120 δοσίλογοι. Στην οδό Πειραιώς οι Αγγλοι επειδή ο λαός αχρήστευσε με ορύγματα ένα τανκ, έβαλλαν από την Ακρόπολη με το πυροβολικό και κατερείπωσαν τα γύρω σπίτια. Επίσης έβαλαν φωτιά και έκαψαν τη Λαχαναγορά. Σε όλες τις συνοικίες του Πειραιά και της Κοκκινιάς έχουν οργανωθεί ομάδες θανάτου με το σύνθημα: "Λευτεριά ή θάνατος". Στις μάχες του Δεκέμβρη οι μαχητές του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ χρησιμοποίησαν μαζί με τον ένοπλο αγώνα και όλες τις μορφές πάλης, με διαδηλώσεις και συλλαλητήρια. Εστηναν οδοφράγματα, έκαναν σαμποτάζ. Ανοιγαν αντιαρματικές τάφρους, μετέφεραν τραυματίες και τρόφιμα. Συνολικά στις επιχειρήσεις του Δεκέμβρη πήραν μέρος 60.000 αγγλικού στρατού με 80 αεροπλάνα, 200 τανκ, πολλά πολυβόλα, ενώ μονάδες του αγγλικού στόλου κανονιοβολούσαν την πρωτεύουσα μαζί με 6.000 της ορεινής ταξιαρχίας, τις δυνάμεις της "Χ", του ιερού λόχου της χωροφυλακής, καθώς και 12.000 ταγματασφαλίτες που εξοπλίστηκαν από την κυβέρνηση Παπανδρέου, αφού τους φόρεσαν άλλα ρούχα αντί τα γνωστά που φορούσαν οι ταγματασφαλίτες.

Τις εχθρικές αυτές δυνάμεις τις αντιμετώπισαν τις πρώτες κρίσιμες μέρες το Α΄Σώμα Στρατού του ΕΛΑΣ με 6.500 άνδρες με ελαφρύ οπλισμό και 3.500 άνδρες της ΙΙ Μεραρχίας και ο λαός της Αθήνας και του Πειραιά που βρέθηκε επί ποδός πολέμου. Τους πολέμησε τετράγωνο το τετράγωνο, σπίτι το σπίτι. Κατά τα μέσα Δεκέμβρη, ο ΕΛΑΣ με ορμητικές επιθετικές ενέργειες περιόρισε τον αντίπαλο στο χώρο ανάμεσα στην Ομόνοια, στο Σύνταγμα και το Κολωνάκι, στη Σκομπία όπως την ονόμασε ο λαός. Δεν έγινε όμως δυνατόν να συγκεντρωθούν δυνάμεις του ΕΛΑΣ στο βασικό μέτωπο ενάντια στην κυβέρνηση, τα ένοπλα τμήματά της και τους Αγγλους στην Αθήνα και σε άλλες μεγάλες πόλεις σε όλη την Ελλάδα. Δεν υπήρχε τέτοιο σχέδιο και προετοιμασία με πανστρατιά.

Η συγκέντρωση δυνάμεων θα συνέβαλε, και με δεδομένη τη δυσκολία να παρέμβουν και οι Αμερικάνοι, όπως έκαναν αργότερα την περίοδο του ΔΣΕ, το λαϊκό κίνημα σε συνάρτηση και με άλλες προϋποθέσεις, να κινηθεί σε νικηφόρα πορεία ή και να ανασυντάσσεται για νικηφόρα αντεπίθεση.

Στην ένοπλη πάλη είναι αναγκαία η μεγάλη υπεροχή με συγκέντρωση δυνάμεων στο αποφασιστικό σημείο, π.χ. Αθήνα, και σε μεγάλες πόλεις, και την κατάλληλη στιγμή και με πανστρατιά, όπως λέγεται. Ομως, το Δεκέμβρη βασικές δυνάμεις του ΕΛΑΣ βρέθηκαν μακριά από την Αθήνα σε δευτερεύουσα αποστολή, πολεμώντας τον ΕΔΕΣ στην Ηπειρο.

Η ένοπλη πάλη από τη στιγμή που αρχίζει πρέπει να τραβήξει αποφασιστικά έως το τέλος. Να εξασφαλίζεται αιφνιδιασμός του εχθρού τη στιγμή που τα στρατεύματά του είναι σκόρπια, να διατηρείται η ηθική υπεροχή και με συνεχείς μικρές νίκες. Χρειάζεται αποφασιστικότητα, πέρασμα στην επίθεση και όχι μόνο άμυνα.

Το Κόμμα το Δεκέμβρη και το λαϊκό κίνημα δεν εξασφάλισαν τέτοιες προϋποθέσεις και σχέδιο. Η ένοπλη σύγκρουση δεν πήρε δηλαδή χαρακτηριστικά πάλης για την εξουσία. Ακόμα και στη διάρκειά της παρέμενε η θέση για κυβέρνηση εθνικής ενότητας και ομαλή δημοκρατική εξέλιξη.

Στις 5 Γενάρη 1945 άρχισε η υποχώρηση του ΕΛΑΣ και χιλιάδων αγωνιστών. Ακολούθησε η απαράδεκτη συμφωνία της Βάρκιζας που αφοπλίστηκε ο λαός.

Το ΚΚΕ μελετά με υπερηφάνεια την Ιστορία και την προσφορά της 91χρονης διαδρομής του, εξάγει χρήσιμα διδάγματα από την εμπειρία του. Επιχειρεί να απαντήσει στο γιατί δεν μπόρεσε να λύσει σωστά το θέμα της εξουσίας.

Θεωρούμε ότι τα χρόνια 1940 - '45 έχουν ιδιαίτερη σημασία ως πηγή γνώσης και συμπερασμάτων όπως και η μελέτη των χρόνων '46 - '49, αν και οι συνθήκες ήταν διαφορετικές. Τελικά η δεκαετία 1940 - 1950 είναι μια δεκαετία οξύτατων ταξικών συγκρούσεων, πολύμορφων μορφών πάλης και ένοπλης πάλης, που εκ των πραγμάτων η νικηφόρα έκβασή της θα οδηγούσε στην εξουσία. Το Κόμμα μας τότε δεν κατόρθωσε να διαμορφώσει τις υποκειμενικές προϋποθέσεις μιας πορείας που μαζί με άλλους παράγοντες θα μπορούσε να οδηγήσει στη νίκη, στη λαϊκή εξουσία, στην επαναστατική κατάσταση που δημιουργήθηκε με την απελευθέρωση της Αθήνας.

Ενας παράγοντας που οδήγησε σε αυτό είναι ότι εκφράστηκε αδυναμία επεξεργασίας επαναστατικής στρατηγικής. Δεν μπόρεσε, δηλαδή, να διαμορφώσει στρατηγική μετατροπής του απελευθερωτικού αγώνα ενάντια στην ξένη κατοχή σε πάλη για την κατάκτηση της εξουσίας σε συνθήκες μεγάλης όξυνσης κοινωνικών, ταξικών αντιθέσεων.

Τελικά, το πρόγραμμα της επαναστατικής πρωτοπορίας, δηλαδή του Κόμματος, έπρεπε να στοχεύει το διώξιμο του κατακτητή να λυθεί προς τα εμπρός, με την εγκαθίδρυση της εργατικής εξουσίας, με ανατροπή δηλαδή του καπιταλισμού και οικοδόμηση της λαϊκής εξουσίας και οικονομίας. Με αυτή τη γραμμή έπρεπε να ετοιμάζεται το λαϊκό κίνημα και αυτό πρέπει να μείνει ως κύριο βασικό χρήσιμο συμπέρασμα.

Αυτά επιβεβαιώνονται και μέσα από την πείρα. Είναι εμφανές ότι στη διάρκεια της κατοχής συνυπήρχε το κοινωνικό και ταξικό περιεχόμενο της λαϊκής πάλης με το εθνικοαπελευθερωτικό. Αυτό επιβεβαιώνεται από τις συγκρούσεις με τις δυνάμεις του δοσιλογισμού, αλλά και από τις ένοπλες συγκρούσεις του ΕΛΑΣ με τις αγγλόφιλες δυνάμεις του ΕΔΕΣ καθώς και τις συνεχείς επιθέσεις των αστικών κυβερνήσεων της Μ. Ανατολής κατά του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ καθώς και η αιματηρή καταστολή από τους Εγγλέζους και την ελληνική κυβέρνηση στο Κάιρο της ηρωικής Αντιφασιστικής Στρατιωτικής Οργάνωσης (ΑΣΟ) τον Απρίλη του 1944.

Οσο πλησίαζε η απελευθέρωση, όσο πλησίαζε το τέλος της κατοχής, οι συνθήκες άλλαζαν και έμπαινε στην ημερήσια διάταξη το ποιος - ποιον, δηλαδή το ζήτημα της εξουσίας. Ο πόλεμος διαμόρφωσε συνθήκες όξυνσης των κοινωνικών - ταξικών αντιθέσεων στο εσωτερικό κάθε καπιταλιστικής χώρας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Η αντίθεση εργασίας - κεφαλαίου περιέχονταν και στην αντιφασιστική πάλη.

Το γεγονός επίσης ότι σε συνθήκες εποχής περάσματος από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό η εργατική τάξη είναι η μόνη δύναμη που θα απελευθερώσει όλα τα καταπιεσμένα λαϊκά στρώματα με την εξουσία της, υπογραμμίζει αυτήν την αναγκαιότητα.

Οι δυνάμεις που συμμετείχαν στο ΕΑΜ εξέφραζαν διαφορετικά συμφέροντα. Εκτός από το ΚΚΕ, συμμετείχαν και δυνάμεις σοσιαλδημοκρατικές, φιλελεύθερες. Επρεπε να θεωρηθεί βέβαιο ότι δεν ήταν δυνατόν η εργατική τάξη να βαδίσει μαζί τους σε όλες τις φάσεις της πάλης. Οι συμμαχίες, αναπόσπαστο στοιχείο της στρατηγικής μας, δεν πρέπει να θίγουν την προώθηση της στρατηγικής του Κομμουνιστικού Κόμματος για την εξουσία, το σοσιαλισμό. Ηταν επίσης αναγκαίο να μελετηθεί η ταχτική του αντιπάλου, των Εγγλέζων και των αστικών δυνάμεων. Εφόσον, δηλαδή, ο ταξικός αντίπαλος προετοιμαζόταν για την επόμενη μέρα μετά την κατοχή, με στόχο τη διατήρηση της εξουσίας του κεφαλαίου, έπρεπε το ίδιο να κάνει και ο λαϊκός παράγοντας.

Σήμερα είμαστε πιο ώριμοι και προετοιμασμένοι ως Κόμμα να πολεμήσουμε μέχρι τη νίκη. Τα διδάγματα 65 σχεδόν χρόνια μετά τη λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου έχουν μεγάλη σημασία. Συναντιόνται με τη θεωρητική τεκμηρίωση ότι ο σοσιαλισμός - κομμουνισμός αποτελεί τη μόνη εναλλακτική λύση. Ανάμεσα στον καπιταλισμό και το σοσιαλισμό δε μεσολαβεί κάποιο ενδιάμεσο κοινωνικό σύστημα και ενδιάμεση εξουσία μεταξύ της αστικής και επαναστατικής εξουσίας της εργατικής τάξης.

Η ιστορική εξέλιξη έχει αποδείξει επίσης πως αν ο αστικός κρατικός μηχανισμός δεν τσακιστεί από τις επαναστατικές δυνάμεις, η δυνατότητα οικοδόμησης της επαναστατικής εξουσίας τίθεται υπό αίρεση. Η ιστορική πείρα και οι αποφάσεις των Συνεδρίων του Κόμματός μας και του 18ου για το Σοσιαλισμό δίνουν δυναμική για τη λαϊκή αντεπίθεση απέναντι στην πλουτοκρατία, την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ.

Οι εργαζόμενοι, η νεολαία σήμερα πρέπει να απαλλαγούν από αυταπάτες, να γυρίσουν την πλάτη στα κόμματα της αστικής τάξης, ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, και να παλέψουν να χάσει την εξουσία, για να έχει νίκες. Αυτοί που γονατίζουν μπροστά στην αστική τάξη, όπως ο ΣΥΝ / ΣΥΡΙΖΑ δίνουν ανάσα ζωής στο καπιταλιστικό σύστημα.

Στις μέρες μας συζητιέται, και πέρυσι πολλά γράφτηκαν, και με τη δολοφονία του μαθητή. Τότε συνέβη ένα φούντωμα της λαϊκής δράσης και δυσαρέσκειας που πήρε τη μορφή και μαζικών νεανικών κινητοποιήσεων. Το Κόμμα μπήκε μπροστά στις κινητοποιήσεις. Δεν ήταν όμως εξέγερση. Στις λαϊκές εξεγέρσεις υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά, όπως οργάνωση, πολιτικοί στόχοι, ηρωισμός, μαζικότητα, αφοβία μπροστά στη βία και αυτοθυσία. Οι λεγόμενοι αντιεξουσιαστές και οι κουκουλοφόροι δυσφημούν και προβοκάρουν το λαϊκό κίνημα. Σήμερα, η μαζική, οργανωμένη λαϊκή αντεπίθεση πρέπει να είναι η απάντησή μας στον πόλεμο που έχει κηρύξει η πλουτοκρατία, η κυβέρνηση, η ΕΕ σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων.

Το ΚΚΕ έδωσε στον αγώνα χιλιάδες από τα καλύτερα παιδιά του. Δημιούργησε πρότυπα στάσης ζωής μαζικό ηρωισμό. Μετά την υποχώρηση τον Δεκέμβρη και την Βάρκιζα βρόντηξε ξανά το αντάρτικο ντουφέκι με τον ΔΣΕ.

Είμαστε αισιόδοξοι. Γιατί ποτέ δεν ηττήθηκε ιδεολογικά και ηθικά το ΚΚΕ, το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ, ο Δεκέμβρης και αργότερα ο ΔΣΕ. Αντίθετα, η ένοπλη πάλη τη δεκαετία '40 - '50 ανήκει στην "αλυσίδα" των γεγονότων που προετοιμάζουν την επερχόμενη νικηφόρα επανάσταση. Την επανάσταση που θα 'ναι σοσιαλιστική όπως καθορίζει το Πρόγραμμά μας.

Αυτός ήταν ο Δεκέμβρης.

Η εποποιία ενός λαού που τέσσερα χρόνια πάλεψε ενάντια στα σκοτάδια της χιτλερικής κατοχής και όταν ξημέρωνε η αυγή η αστική τάξη και οι Αγγλοι ματοκύλισαν την Αθήνα.

Ηταν η πρώτη σύγκρουση με τον εγγλέζικο ιμπεριαλισμό παγκόσμια μετά το '40. Μέχρι πτωματολογία οργάνωσαν οι Αγγλοι ξεθάβοντας νεκρούς, τους παραμορφώνανε εμφανίζοντάς τους ως αποτέλεσμα κακουργημάτων του ΚΚΕ. Κατά τους αστούς ο Δεκέμβρης ήταν μια "κομμουνιστική στάση" και επιλογή "εθνικού διχασμού".

Κατά τους οπορτουνιστές ήταν λάθος η ένοπλη αντίσταση το Δεκέμβρη και τυχοδιωκτισμός του ΚΚΕ.

Αρκετοί λένε ότι φταίνε και οι δύο πλευρές. Βγάζουν λάδι έτσι την αστική τάξη και τους Αγγλους. Καλλιεργούν την ηττοπάθεια, την υποταγή και σήμερα. Ο Γ. Παπανδρέου από τον Ιούλη του '44 ξεκαθάριζε στον υπαρχηγό του ΕΔΕΣ: "Τον ΕΛΑΣ θα τον διαλύσω με τους Αγγλους μετά την απελευθέρωση".

Καλά έκανε και αντιστάθηκε το ΚΚΕ και ο λαός με τα όπλα τον Δεκέμβρη. Θα ήταν καλύτερα τα πράγματα αν κατορθώναμε να πετάξουμε στη θάλασσα τους Αγγλους και η αστική τάξη να χάσει την εξουσία.

Και σήμερα οι αστικές δυνάμεις λένε ότι το ΚΚΕ είναι στο όριο της αστικής νομιμότητας, γιατί στο Πρόγραμμά του έχει το σοσιαλισμό την κατάργηση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας, τη δικτατορία του προλεταριάτου. Οσα και να λένε αυτά θα γίνουν. Το ΚΚΕ δήλωση μετάνοιας στην αστική τάξη ούτε έκανε, ούτε πρόκειται να κάνει.

Οσα και να κάνουν η Ιστορία δε γυρίζει πίσω.

Καμία επανάσταση και αλλαγή των κοινωνικών καθεστώτων ακόμη και η ανατροπή της φεουδαρχίας από την αστική τάξη δεν καθορίστηκε από τους νόμους των φεουδαρχών.

Το σύνθημα που φωνάζουν χιλιάδες εργάτες, όχι μόνο κομμουνιστές, "Νόμος είναι το δίκιο του εργάτη" θα γίνει πράξη.

Το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα, η δικτατορία του κεφαλαίου θα ανατραπεί, θα αντικατασταθεί από το σοσιαλισμό και η εργατική τάξη θα νικήσει ετοιμασμένη για όλες τις μορφές πάλης και χωρίς να μοιράζεται την εξουσία της.

ΝΑΙ είναι αθάνατο το σύνθημα:

"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στο κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα".

Ζήτω ο ηρωικός Δεκέμβρης

Ζήτω το Κόμμα μας το ΚΚΕ».

Παπαγεωργίου Βασίλης

«Ο νέος εκλογικός νόμος έχουμε την πεποίθηση ότι θα είναι μια νέα αφετηρία. Θα δώσει στο πολιτικό μας σύστημα την ευκαιρία να ανακτήσει την αξιοπιστία του. Και ταυτόχρονα θα θέσει τα κόμματα σε μια νέα τροχιά ενίσχυσης και εμπέδωσης της εσωκομματικής δημοκρατίας». Αυτή είναι η μία όψη των προθέσεών τους, όπως ακριβώς τη διατύπωσε ο υπουργός. Που σχετίζεται άμεσα με μία δεύτερη. Οτι θα προωθηθεί άμεσα ένας νέος νόμος για το θέμα που μεταξύ άλλων θα προβλέπει πλήρη ονομαστικοποίηση των εσόδων των κομμάτων, και καθολική διεκπεραίωσή τους μέσω τραπεζών. Κάτι που συμπλήρωσε αμέσως μετά στην ίδια ομιλία...

Στην πραγματικότητα, ομολογούν ότι μέσω του νέου εκλογικού νόμου θα παρέμβουν άμεσα στις εσωτερικές διαδικασίες των κομμάτων. Και από την άλλη, θα προσπαθήσουν να ελέγξουν με κανονικό και πλήρες φακέλωμα τα οικονομικά των κομμάτων, με πρόσχημα τη διαφθορά. Και επειδή στο παρελθόν έχει αποδειχθεί ότι για τα δύο «μεγάλα» αστικά κόμματα, τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, η οικονομική ολιγαρχία παίζει καθοριστικό ρόλο και στις εσωκομματικές τους διαδικασίες, αλλά και στην οικονομική τους ενίσχυση, θα μπορούσε να πει κανείς ότι οι συγκεκριμένοι σχεδιασμοί στοχεύουν κατευθείαν στο ψαχνό. Στον βασικό αντίπαλο του αστικού πολιτικού συστήματος. Το ΚΚΕ και τις αρχές λειτουργίας του. Θέλουν να παρέμβουν ευθέως στις εσωκομματικές διαδικασίες του Κόμματος και στα οικονομικά του.

Παρακάτω θα δούμε συγκεκριμένα τι είπε ο υπουργός την περασμένη Πέμπτη.

Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα από τις εκλογές της 4ης του Οκτώβρη η κυβέρνηση έδειξε μια αξιοσημείωτη βιασύνη να τακτοποιήσει την υπόθεση «αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος» το ταχύτερο δυνατό.

«Η κρίση - είπε προχτές ο Γ. Ραγκούσης - είναι κρίση οικονομική, κοινωνική, είναι κρίση αξιών αλλά πρωτίστως είναι κρίση του πολιτικού συστήματος». Για να προσθέσει στη συνέχεια ότι «η αφετηρία του προβλήματος δε βρίσκεται μόνο στην άσκηση της εξουσίας - εκεί που εκδηλώνεται το πρόβλημα. Η αφετηρία βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο η βούληση του λαού μετασχηματίζεται σε πολιτική εξουσία». Συνεπώς, εύλογα μπορεί να συμπεράνει κανείς ότι η παρέμβαση της κυβέρνησης θα στοχεύσει ακριβώς στη βούληση του λαού, στην εκδήλωση και στο μετασχηματισμό της ώστε να υπάρξει η επιθυμητή πολιτική εξουσία. Ο Γ. Ραγκούσης δεν αφήνει αμφιβολίες για διαφορετικές σκέψεις. «Είναι σαφές σε όλους μας - τόνισε - ότι το κομβικό σημείο στο οποίο ρυθμίζεται η σχέση του πολιτικού συστήματος με την κοινωνία και τον πολίτη από τη μια, αλλά και με την αγορά και τα οικονομικά συμφέροντα από την άλλη, είναι το εκλογικό σύστημα... Γνωρίζουμε όλοι μας, και το γνωρίζουμε καλά, ότι στην πραγματικότητα τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει χωρίς αλλαγή του εκλογικού νόμου».

Πώς όμως μπορεί να υπάρξει αποφασιστική παρέμβαση στη λαϊκή βούληση και στην έκφρασή της μέσω ενός εκλογικού συστήματος ώστε το αποτέλεσμα που θα επιφέρει να είναι μια σχεδιασμένη και επιτυχής αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος; Μέχρι σήμερα, τα εκλογικά συστήματα εξασφάλιζαν την εναλλαγή των κομμάτων του δικομματισμού στην κυβερνητική εξουσία μετατρέποντάς τα από μειοψηφικά στο λαό σε πλειοψηφικά στη Βουλή, μέσω της κλοπής και του περιορισμού των εδρών των μικρότερων κομμάτων. Στην παρούσα φάση η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, και κατ' επέκταση η κυρίαρχη τάξη στην οποία λογοδοτεί, αποσκοπεί σε κάτι περισσότερο. Δε στοχεύει μόνο στην καλπονοθεία ενός εκλογικού συστήματος αλλά κυρίως στη δυνατότητα παρέμβασης, μέσω αυτού, στην εσωτερική λειτουργία των κομμάτων.

Ο Γ. Ραγκούσης ήταν απολύτως αποκαλυπτικός με όσα είπε. Υπεραμυνόμενος των μονοεδρικών περιφερειών που θα εισαγάγει ο νέος εκλογικός νόμος, προσπέρασε το γεγονός ότι η ύπαρξή τους και μόνο μετατρέπει ακόμη και την απλή - και ανόθευτη - αναλογική στο αντίθετό της, δηλαδή σε πλειοψηφικό. Ισχυρίστηκε όμως ότι οι μονοεδρικές λόγω του μικρού μεγέθους τους δίνουν τη δυνατότητα άμεσης επαφής του υποψηφίου με τους εκλογείς του κι έτσι τον απαλλάσσουν από την ανάγκη στήριξης σε οικονομικά συμφέροντα και Μέσα Ενημέρωσης για να εκλεγεί, εξασφαλίζοντας την ανεξαρτησία και το ακηλίδωτο της προσωπικότητάς του, την απεμπλοκή του από το μαύρο πολιτικό χρήμα και τις συναλλαγές!!! Ταυτόχρονα, υποστήριξε ότι (οι μονοεδρικές) ενισχύουν την ανεξαρτησία του υποψηφίου από το κόμμα του λέγοντας: «Σε ένα σύστημα όμως μονοεδρικών η ευνοιοκρατική επιλογή, η μη αξιοκρατική επιλογή τιμωρείται. Κοστίζει άμεσα πολιτικά. Η λεγόμενη "μηχανική" του συστήματος κάθε άλλο από αυθαίρετες επιλογές ευνοεί. Μην έχετε καμία αμφιβολία γι' αυτό. Ποιος θα διανοηθεί, όταν διακυβεύεται να χαθεί μια μονοεδρική, να τοποθετήσει αδύναμο υποψήφιο;».

Ολη αυτή η επιχειρηματολογία του δεν οδηγεί μόνο στα συμπεράσματα που επικαλείται αλλά και στα ακριβώς αντίθετα από αυτά. Η ύπαρξη των μονοεδρικών περιφερειών - από τις οποίες, σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, θα προκύπτει η συντριπτική πλειοψηφία της Βουλής - δίνει τη δυνατότητα στα οικονομικά συμφέροντα και ΜΜΕ που αυτά ελέγχουν, να στηρίξουν συγκεκριμένους υποψήφιους έναντι άλλων, να τους καταστήσουν παντοδύναμους, τοπικούς κομματάρχες και να τους επιβάλουν τόσο στα κόμματά τους όσο και στις τοπικές κοινωνίες. Το σχοινί έχει δύο άκρες όσο κι αν η κυβέρνηση διά του υπουργού της θέλει να μας δείχνει μόνο τη μία. Ο βουλευτής θα τάζει ρουσφέτια και οι εκλογείς θα εξαρτώνται απ' αυτόν. Ακόμη πιο ενισχυμένη η διαπλοκή μέσω των κομματικών μηχανισμών και οι εκβιασμοί. Ακόμη πιο ανελεύθερη η «βούληση».

Η κυβέρνηση ανοίγει διάπλατα το δρόμο για να ελέγχει το κατεστημένο τα κόμματα, κάτι που ο υπουργός το ομολόγησε με απόλυτη σαφήνεια στην προαναφερόμενη ομιλία του. «Ο νέος εκλογικός νόμος έχουμε την πεποίθηση ότι θα είναι μια νέα αφετηρία. Θα δώσει στο πολιτικό μας σύστημα την ευκαιρία να ανακτήσει την αξιοπιστία του. Και ταυτόχρονα θα θέσει τα κόμματα σε μια νέα τροχιά ενίσχυσης και εμπέδωσης της εσωκομματικής δημοκρατίας». Πρόκειται για μια βαθιά αντιδημοκρατική άποψη, η οποία για πρώτη φορά στη μεταπολιτευτική περίοδο εκφράζεται τόσο προκλητικά και με τόση σαφήνεια. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αμείλικτο: Από πότε επιτρέπεται σε μια κυβέρνηση με τους νόμους που ψηφίζει, και σ' ένα κράτος που, με τα όργανά του, τους εφαρμόζει, να επεμβαίνουν στην εσωτερική λειτουργία των κομμάτων και να καθορίζουν το βαθμό της εσωκομματικής δημοκρατίας τους; Μόνο κάτω από την αναγκαιότητα στραγγαλισμού κάθε έννοιας ακόμη και αυτής της αστικής δημοκρατίας για τη χειραγώγηση του λαού, μέσω των κομμάτων, με το μαστίγιο και το καρότο μπορεί να επιτευχθεί. Ετσι θωρακίζεται από κάθε αμφισβήτηση το αστικό πολιτικό σύστημα. Με την παρέμβαση του κράτους στα κόμματα. Αυτό επιδιώκουν.

Τις παραπάνω απόψεις του υπουργού και της κυβέρνησης συμπληρώνουν θαυμάσια και όσα επανέλαβε από τις θέσεις του ΠΑΣΟΚ για τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων. Συγκεκριμένα, ανακοίνωσε πως θα προωθηθεί άμεσα ένας νέος νόμος για το θέμα, που μεταξύ άλλων θα προβλέπει πλήρη ονομαστικοποίηση των εσόδων των κομμάτων και καθολική διεκπεραίωσή τους μέσω τραπεζών. Το θέμα αυτό έχει συζητηθεί αρκετές φορές στο παρελθόν. Αξίζει όμως να σταθούμε σε μια παράμετρο που φανερώνει πλήρως την έκταση και το βάθος του ελέγχου της πολιτικής ζωής από το σύστημα. Η ονομαστικοποίηση των εσόδων των κομμάτων, άρα και των οικονομικών ενισχύσεων που δίνουν σε αυτά τα μέλη, οι οπαδοί, οι φίλοι τους και οι συμπαθούντες, δε συνιστά ένα λογιστικού τύπου στοιχείο διαφάνειας, όπως θέλει να το παρουσιάζει η κυβέρνηση.

Η οικονομική ενίσχυση ενός κόμματος, όπως και κάθε τύπου ενίσχυση προς αυτό, είναι πολιτική πράξη. Συνιστά, δηλαδή, εκδήλωση του πολιτικού φρονήματος. Η ονομαστικοποίηση επομένως των οικονομικών ενισχύσεων σημαίνει ονομαστική καταγραφή αυτού που εκδηλώνει το συγκεκριμένο φρόνημα. Είναι εξ αντικειμένου φακέλωμα με βάση το φρόνημα και επομένως επιστροφή στις πιο μαύρες εποχές της πολιτικής ιστορίας του τόπου. Ποιος άραγε πολίτης αυτής της χώρας μπορεί να δεχτεί να τον καταγράφουν - δηλαδή να τον φακελώνουν - για την εκδήλωση του φρονήματός του; Ποιο πολιτικό κόμμα, που θέλει να λέγεται δημοκρατικό, με την αστικοδημοκρατική έννοια του όρου, μπορεί να δεχτεί την επαναφορά του φακελώματος από το παράθυρο; Ποια δημοκρατία μπορεί να ενισχυθεί με τέτοιες πρακτικές;

Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με την αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος, την οποία επαγγέλλεται και προωθεί, δε στοχεύει στην αποκατάσταση της ηθικής στα αστικά κόμματα. Αλλωστε, τα αστικά κόμματα - πρώτα και κύρια το ΠΑΣΟΚ αλλά και η ΝΔ - δε φαίνεται να έχουν ιδιαίτερο πρόβλημα απ' όλα αυτά. Ανάγκη προστασίας από την τάξη που υπηρετούν ούτε τους προέκυψε ούτε και θα τους προκύψει ποτέ. Αυτή τα έφτιαξε, αυτή τα στηρίζει, αυτή τα ελέγχει και τα γνωρίζει μέχρι τελευταίας λεπτομέρειας.

Η αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος και ο έλεγχος των κομμάτων αποσκοπούν στη θωράκιση του συστήματος και συνεπώς στην αναζωογόνηση και ενίσχυση των αστικών κομμάτων. Αυτό εξ αντικειμένου σημαίνει τον έλεγχο και την αποδυνάμωση του αντίπαλου ταξικού πόλου. Της εργατικής τάξης και του επαναστατικού της κινήματος, του πολιτικού τους φορέα που στη χώρα μας είναι το ΚΚΕ. Αυτό τον πόλο θέλουν να θέσουν υπό έλεγχο (έτσι πιστεύουν, κούνια που τους κούναγε). Αλλά λογαριάζουν χωρίς τον ξενοδόχο...

Αντάμα χαίρονται οι «κοινωνικοί εταίροι», πρωταγωνιστές στη χειραγώγηση της εργατικής τάξης ώστε να δέχεται αγόγγυστα την καταλήστευσή της

Σ' αυτή την κατεύθυνση και μόλις μια μέρα μετά την ανακοίνωση των προτάσεων της κυβέρνησης που τίναζαν στον αέρα τα ίδια τα θεμέλια της Κοινωνικής Ασφάλισης, ΣΕΒ και ΓΣΕΕ, που με ικανοποίηση είχαν υποδεχτεί τα αντιασφαλιστικά σχέδια της κυβέρνησης, συναντήθηκαν στα «μουλωχτά» για να συμφωνήσουν στη «συνυπογραφή ενός πραγματικού κοινωνικού συμβολαίου από τις δυνάμεις της εργασίας, που θα θωρακίζει τα κοινά τους συμφέροντα και θα διασφαλίζει την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή», όπως διευκρίνισε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Δημ. Δασκαλόπουλος. Το περιεχόμενο του «κοινωνικού συμβολαίου», όπως φαίνεται από τα όσα επισημαίνει σε σχετική επιστολή του ο ΣΕΒ, δεν αναζητά μόνο τις βάσεις για μια Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΕΓΣΣΕ) που θα ανταποκρίνεται στα συμφέροντα του κεφαλαίου. Επιδιώκει μια συνολική και καλή στερέωση της «εργασιακής ειρήνης». Το αντεργατικό περιεχόμενο και της νέας ΕΓΣΣΕ προδιαγράφεται από τα προσχήματα που ήδη χρησιμοποιούν. Και οι δύο πλευρές συμφώνησαν πως υπάρχουν «πρωτόγνωρες συνθήκες» που απαιτούν «πρωτόγνωρες δράσεις», κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την εργατική τάξη. Το τι ετοιμάζουν για την εργατική τάξη και τα άλλα λαϊκά στρώματα οι «κοινωνικοί εταίροι» γίνεται αντιληπτό από τα όσα ήδη έχουν δρομολογήσει τα προηγούμενα χρόνια, όταν δεν υπήρχαν η «οικονομική κρίση» και ο κίνδυνος της «εθνικής πτώχευσης».

Αυτό που σήμερα έχει ειδική σημασία είναι το σχέδιο και οι προτεραιότητες με τις οποίες ΣΕΒ και ΓΣΕΕ προσπαθούν να «θολώσουν τα νερά», να εμποδίσουν την εργατική τάξη να βγάλει ουσιαστικά συμπεράσματα. Ετσι: Κρύβουν ότι η μεταξύ τους συνεργασία δεν είναι συγκυρία δήθεν «πρωτόγνωρων» συνθηκών που επιβάλλει η αντιμετώπιση της κρίσης, αλλά προϊόν συνειδητής, σταθερής επιλογής. Κρύβουν ότι τα βάσανα των εργατών δε θα τελειώσουν όταν αναθερμανθεί η αγορά, αφού όπως πληρώνουν την «κρίση» πληρώνουν και την «ανάπτυξη» που διαμορφώνεται στο καπιταλιστικό σύστημα. Κρύβουν ότι καμιά απολύτως εγγύηση δεν προσφέρει στους εργάτες η «καλή διάθεση», οι υποχωρήσεις, που τους ζητούν, αφού ανεξάρτητα από το αν οι δείκτες της κερδοφορίας κινούνται ανοδικά ή καθοδικά, οι εργάτες στο σύστημα της εκμετάλλευσης θα είναι οι μόνοι χαμένοι.

Μια σύντομη αναδρομή στις ΕΓΣΣΕ που υπογράφτηκαν τα τελευταία εννέα χρόνια, από το 2000 έως και το 2009, δείχνει ανάγλυφα ότι η στάση της ΓΣΕΕ στις διαπραγματεύσεις και η Σύμβαση που τελικά υπογράφει αποτελούν στρατηγική επιλογή προς όφελος των εργοδοτών, του κεφαλαίου.

• Από το 2000 υπογράφτηκαν πέντε διετείς Συμβάσεις, μια μορφή σύμβασης που εφαρμόζεται κατά κόρον από το 1994. Με δεδομένο τις αυξήσεις - ψίχουλα που προέβλεπαν και οι οποίες εξανεμίζονταν κάθε φορά από τον πληθωρισμό, η διετής διάρκειά τους εξασφάλισε στους εργοδότες φθηνά εργατικά χέρια και κλίμα εργασιακής ειρήνης για ένα ικανοποιητικό χρονικό διάστημα. Ταυτόχρονα, έθεταν τεράστια εμπόδια στη διεκδίκηση των κλαδικών Συμβάσεων.
• Μπροστά στην ένταση της επίθεσης στα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα αξίζει να μνημονεύσουμε την ΕΓΣΣΕ των ετών 2000-2001. Λίγο πριν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις, η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ συναντάται με κλιμάκιο του ΟΟΣΑ και το διαβεβαιώνει ότι δε θα μπει σε αμφισβήτηση η ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ. Επίσης, σε έκθεση της Κομισιόν δίνονται τα εύσημα επειδή η προηγούμενη διετής ΕΓΣΣΕ (1998 - 1999) «οδήγησε σε επιβράδυνση των ονομαστικών αμοιβών των μισθωτών και του κόστους εργασίας», και πιο κάτω σημειώνεται: «Μια νέα διετής σύμβαση θα συνέβαλλε στη συγκράτηση του κόστους εργασίας. Η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να προωθήσει μια τέτοια ρύθμιση». Αποστολή εξετελέσθη. Το μεροκάματο στα τέλη του 2000 διαμορφώθηκε στα 20,5 ευρώ μεικτά (μετατροπή από δραχμές) και το 2001 στα 21,18 ευρώ. Αντίστοιχα ο μισθός στα 457,65 και στα 472,88 ευρώ.
• Στην ίδια σύμβαση η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ ανοίγει το δρόμο για την επίθεση στην Κοινωνική Ασφάλιση, που εκδηλώνεται αρχικά με το νομοσχέδιο Γιαννίτση το 2001 και ολοκληρώνεται δύο χρόνια μετά με το νόμο 3029 του 2002. Στο άρθρο 13 της σύμβασης, πλειοψηφία και εργοδότες «υπογραμμίζουν την ανάγκη αναμόρφωσης του συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων» και προτείνουν μεταξύ άλλων «την ενοποίηση των ομοειδών ταμείων κύριας σύνταξης» - χωρίς καν να θέτουν όρους - αλλά και τη «συγκρότηση στην κοινωνική ασφάλιση ενός συστήματος κεφαλαιοποιητικών και διανεμητικών στοιχείων». Είναι πλέον φανερές οι τεράστιες ευθύνες της πλειοψηφίας της ΓΣΕΕ στους σημερινούς αντιασφαλιστικούς σχεδιασμούς.
• Για να φθάσουμε στην τελευταία ΕΓΣΣΕ των ετών 2008-2009 που έδωσε μεσοσταθμική αύξηση 98 λεπτά για το 2008 και 87 λεπτά για το 2009. Και βέβαια οι ευθύνες της ΓΣΕΕ δεν εξαντλούνται μόνο στην υπογραφή κατάπτυστων ΕΓΣΣΕ αλλά και στην απλόχερη στήριξη που προσφέρει όλα αυτά τα χρόνια στο πέρασμα μιας σειράς αντεργατικών νόμων.

Την ώρα που η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και ο ΣΕΒ κινδυνολογούν για τις επιπτώσεις από την οικονομική κρίση και τα δημοσιονομικά ελλείμματα, τα κέρδη του κεφαλαίου αυγαταίνουν, αποτέλεσμα και των κατάπτυστων ΕΓΣΣΕ που υπογράφτηκαν μειώνοντας παραπέρα την τιμή της εργατικής δύναμης. Αυτό δείχνουν:

• Οι εξαγωγές κεφαλαίου στο εξωτερικό: «Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, δυναμώνει μετά το 2004 τόσο η τάση εκροής εγχώριου κεφαλαίου στη διεθνή καπιταλιστική αγορά, όσο και η τάση εισροής ξένου κεφαλαίου στην Ελλάδα. Σε απόλυτο σωρευτικό μέγεθος οι εκροές Αμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) από την Ελλάδα ξεπέρασαν πλέον τα 20 δισ. ευρώ, ενώ το 2004 ήταν μόλις 10 δισ. ευρώ. Οι τοποθετήσεις Ελλήνων κατοίκων στο εξωτερικό (σε καταθέσεις και ρέπος) έφτασαν τα 15,8 δισ. ευρώ το 2007 έναντι 5,5 δισ. ευρώ το 2006. Αντίστοιχα αυξήθηκαν και οι επενδύσεις χαρτοφυλακίου στο εξωτερικό (ομόλογα, έντοκα γραμμάτια κλπ.) που έφτασαν στα 16 δισ. ευρώ το 2007 έναντι 7 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος»¹.
• Η αναζήτηση νέων αγορών και επενδυτικών πεδίων: «Στην ανοδική πορεία του ελληνικού καπιταλισμού συνέβαλε η αξιοποίηση από την ελληνική αστική τάξη της βαλκανικής αγοράς και γενικότερα των αναγκών επέκτασης της ευρωπαϊκής καπιταλιστικής αγοράς στη ΝΑ Ευρώπη που οδήγησε στη διευρυμένη ΕΕ των " 27". Τα ελληνικά κεφάλαια που έχουν επενδυθεί στα Βαλκάνια και γενικότερα στη ΝΑ Ευρώπη ξεπερνούν πλέον συνολικά τα 14 δισ. ευρώ. Η Ελλάδα κατέχει την 3η θέση των ξένων επενδυτών στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Αποτελεί επίσης το μεγαλύτερο ξένο επενδυτή στην Αλβανία. Οι επιχειρήσεις ελληνικού ή μεικτού κεφαλαίου που είναι εγκατεστημένες στη Βαλκανική έφτασαν τις 4.000 και απασχολούν 200.000 εργαζόμενους. Στις ξένες επενδύσεις του τραπεζικού τομέα, η Ελλάδα κατέχει πλέον τη 2η θέση στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Η "απελευθέρωση" της σχετικής αγοράς, με την εφαρμογή της Συνθήκης για την Ενεργειακή Κοινότητα της ΝΑ Ευρώπης, αξιοποιείται επίσης με επενδυτικές προτάσεις της ΔΕΗ ΑΕ και επενδύσεις του ομίλου ΕΛΠΕ σε Βουλγαρία, Σερβία, Κύπρο, Μαυροβούνιο, Αλβανία, ΠΓΔΜ. Ισχυρή άνοδο σημείωσαν και οι εξαγωγές εμπορευμάτων προς τη ΝΑ Ευρώπη, όπου το μερίδιο εξαγωγών το 2007 ανέρχεται στο 22% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών έναντι 7,5% το 1997»².
• Εξίσου αποκαλυπτικά είναι και τα στοιχεία για τα επίσημα καθαρά κέρδη των κερδοφόρων επιχειρήσεων. Ετσι, το 2005 οι επιχειρήσεις και οι τράπεζες κατέγραψαν κέρδη πάνω από 13 δισεκατομμύρια ευρώ και το 2007 ξεπέρασαν τα 21 δισεκατομμύρια ευρώ. Σε συνθήκες κρίσης το 2008 το «πάμφτωχο» κεφάλαιο κατάφερε να εξασφαλίσει κέρδη «μόνο» 16 δισεκατομμυρίων ευρώ..!

Σημειώσεις

1. Θέσεις του ΚΕ του ΚΚΕ για το 18ο Συνέδριο

2. ό. π.

Μια πρωτόγνωρη σε ένταση και διάρκεια επίθεση στη συνείδηση των εργαζόμενων και των άλλων λαϊκών στρωμάτων από την κυβέρνηση για να απεμπολήσουν τα δικαιώματά τους, βρίσκεται σε εξέλιξη. Στόχος αυτής της επίθεσης είναι:

«Θα επιδιώξουμε τη μέγιστη δυνατή πολιτική και κοινωνική συναίνεση για τις μεγάλες αλλαγές και τομές που πρέπει να γίνουν. Θα θέσουμε στο τραπέζι του κοινωνικού διαλόγου όλα τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν από χρόνια την ελληνική κοινωνία και δεν μπορούν πλέον να μείνουν κρυμμένα κάτω από το χαλί», δήλωνε τις προάλλες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γ. Πεταλωτής, προετοιμάζοντας το κλίμα για την αυριανή φιέστα στο Ζάππειο, όπου ο πρωθυπουργός, παρουσία των «κοινωνικών εταίρων» θα κηρύξει την έναρξη του «κοινωνικού διαλόγου» με όλους τους πολιτικά και συνδικαλιστικά «πρόθυμους». Ξέρουν όμως πως δεν αρκεί να εξασφαλίσουν τη συναίνεση της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας. Το κρίσιμο είναι να εμφυσήσουν στις συνειδήσεις των εργαζόμενων το φόβο, για να μη συμμετέχουν στους αγώνες. Γι' αυτό προσπαθούν να συκοφαντήσουν το ΠΑΜΕ που τους χαλάει τη σούπα και αντιπαλεύει τους «κοινωνικούς διαλόγους».

Το παράδειγμα του Ασφαλιστικού είναι χαρακτηριστικό. Τι λένε; Ο υπουργός Εργασίας ισχυριζόταν μέσα στη βδομάδα ότι «έπρεπε να είχαμε ξεκινήσει από το 2000 τις αλλαγές» στην Κοινωνική Ασφάλιση, αλλά τότε «δεν προχωρήσαμε». Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι «το 2015 το σύστημα θα εκραγεί» και ότι «το 2016 δε γνωρίζει ποιος θα μπορεί να πάρει 14 συντάξεις». Φοβερίζουν και εκβιάζουν το λαό για να περάσουν ανατροπές στην Ασφάλιση που θα έχουν σαν συνέπεια την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, τη μείωση των συντάξεων και την αύξηση των εισφορών. Λένε πως τα ταμεία δεν έχουν λεφτά και κρύβουν ότι αυτό οφείλεται στη φιλεργοδοτική πολιτική τους και στο γεγονός ότι θεωρούν την κοινωνική ασφάλιση βάρος στην κερδοφορία της εργοδοσίας και όχι θεμελιώδες εργατικό και λαϊκό δικαίωμα. Λένε πως δεν υπάρχουν λεφτά για τα Ταμεία.

Αν και το ζήτημα της Κοινωνικής Ασφάλισης δεν είναι λογιστικό, το ΚΚΕ λέει ότι υπάρχουν χρήματα και μάλιστα πολλά:

Να επιστραφούν τα κλεμμένα από τα αποθεματικά. Για την περίοδο 1951 - 1975 φτάνουν τα 58 δισ. ευρώ, ενώ 3,5 δισ. χάθηκαν από το τζογάρισμα στο Χρηματιστήριο και τα ομόλογα. Να αποδοθούν στο ΙΚΑ τα 2 δισ. ευρώ της τριμερούς χρηματοδότησης που παρακρατήθηκαν μέχρι το 2002. Να εισπραχθεί η εισφοροδιαφυγή. Μόνο για ένα έτος (2007) έφτασε τα 4 δισ. ευρώ. Να αποδοθούν τα τουλάχιστον 8 δισ. ευρώ που χρωστάει το κράτος στα Ταμεία και τα 7,5 δισ. που χρωστούν οι ιδιώτες (στοιχεία 2007). Να αυξηθεί δραστικά η φορολογία στα κέρδη των επιχειρήσεων, που «έπεσε» από το 35% στο 25%. Το 2005, το σύνολο των μεγάλων επιχειρήσεων (ΑΕ και ΑΠΕ) είχαν μεικτά κέρδη 34,3 δισ. ευρώ. Οι 307 εισηγμένες στο Χρηματιστήριο το 2006 είχαν καθαρά κέρδη 8,3 δισ. ευρώ. Να καταβληθούν οι κρατικές εισφορές στους κλάδους Υγείας. Να αυξηθούν οι εισφορές των εργοδοτών αντί να τους γίνονται εισφοροαπαλλαγές και χαριστικές ρυθμίσεις. Να καταργηθεί κάθε ελαστική μορφή απασχόλησης που μειώνει τα έσοδα των Ταμείων. Γιατί δεν τα κάνουν όλα αυτά; Επειδή η πολιτική τους είναι φιλομονοπωλιακή.

Στην επιτροπή της Βουλής όπου παρουσίασε τις θέσεις της κυβέρνησης για το Ασφαλιστικό, ο Α. Λοβέρδος είπε τη βδομάδα που μας πέρασε σχετικά με το ΚΚΕ: «Αδιάλλακτος δεν είναι αυτός που οργανώνει μια συζήτηση, προτείνοντας λύσεις. Αδιάλλακτος είναι αυτός που δεν προσέρχεται στον κοινοβουλευτικό διάλογο και παρεμποδίζει το διάλογο που διεξάγεται στο κοινωνικό πεδίο». Αμέτρητες σελίδες έχουν γραφτεί στις εφημερίδες των συγκροτημάτων για τη στάση του ΚΚΕ απέναντι στο διάλογο. Είναι καθαρός ο φόβος τους. Ξέρουν πως το ΚΚΕ είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να τους κοντράρει πολιτικά και με τη στρατηγική του να συγκεντρώσει λαϊκές δυνάμεις ικανές να βάλουν σοβαρά εμπόδια, να αμφισβητήσουν και σε μια πορεία να ανατρέψουν την κυρίαρχη πολιτική. Φοβούνται ότι κόσμος του μόχθου που τους ψήφισε έχει ανοιχτά τα αυτιά του και ακούει το ΚΚΕ, τις προτάσεις και τα αγωνιστικά του καλέσματα. Και ξέρουν πως αν αυτός ο κόσμος αποφασίσει να διορθώσει την ψήφο του στο στίβο των ταξικών αγώνων, το έχουν χάσει το παιχνίδι. Γι' αυτό εκλιπαρούν μάταια για συναίνεση. Και επειδή δεν μπορούν να βάλουν το ΚΚΕ στο χέρι επιτίθενται και συκοφαντούν το Κόμμα.

Την κατάργηση της συνταξιοδότησης όπως τη γνωρίσαμε τον προηγούμενο αιώνα και μαζί όλων των δικαιωμάτων που έχουν απομείνει μεθοδεύει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Το «νέο μοντέλο», που βρίσκεται στα σκαριά και προωθείται μέσα από το «διάλογο - απάτη» που έστησε η κυβέρνηση με τους κοινωνικούς εταίρους, προβλέπει την καταβολή μόνο ενός ελάχιστου ποσού για σύνταξη, αφού πρώτα συμπληρωθεί τουλάχιστον το 65ο έτος της ηλικίας και από 'κεί και πέρα όλα επαφίενται στις αγορές.

Το «νέο μοντέλο» δεν αφήνει πέτρα πάνω στην πέτρα της δημόσιας Κοινωνικής Ασφάλισης. Αυξάνονται τα όρια ηλικίας, μειώνονται οι συντάξεις, συρρικνώνονται οι παροχές, εξασφαλίζεται η μικρότερη χρηματοδότηση κράτους και εργοδοτών και μαζί με αυτά υπονομεύεται το καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ) και οι αναπηρικές συντάξεις. Οχημα όλων των παραπάνω γίνεται η περίφημη «βασική σύνταξη», το σπάσιμο της δημόσιας κοινωνικής σύνταξης, όπως τη γνωρίσαμε, η εξάρτηση του ύψους των συντάξιμων αποδοχών από ολόκληρο τον εργάσιμο βίο, από την τύχη του να εργαστεί κάποιος και πόσο, τις συνολικές αποδοχές του άρα και τις εισφορές του, αλλά κυρίως την απόδοση αυτών των εισφορών από τις «επενδύσεις» που θα γίνονται μέσα από τα συστήματα της επαγγελματικής ασφάλισης στις χρηματαγορές.

Η δημόσια Κοινωνική Ασφάλιση πετιέται στον Καιάδα. Ολα ανατρέπονται ριζικά. Κανένας δε μένει εκτός των ανατροπών, αφού το σχέδιο προβλέπει σαρωτική ενοποίηση σε τρία Ταμεία κύριας σύνταξης και 5 - 6 Επικουρικά, τα οποία σύμφωνα και με εισηγήσεις που υπάρχουν θα μετατραπούν και αυτά σε επαγγελματικά. Δηλαδή, τα αποθεματικά τους θα καταλήξουν στα χρηματιστήρια, χωρίς να υπάρχει καμιά εγγύηση για το ύψος της σύνταξης που θα δίνουν.

Ολα ρευστοποιούνται στο όνομα της δημοσιονομικής «σταθερότητας» και της «βιωσιμότητας» του Ασφαλιστικού. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, τα «τρία δεν» του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων δεν είναι τίποτα άλλο παρά η πιο βάναυση κοροϊδία. Η δήλωση του Α. Λοβέρδου σε ραδιοφωνικό σταθμό ότι «θα πάμε σε δύσκολα μέτρα... Οι προτάσεις που κάναμε εμπεριέχουν πολύ δύσκολα μέτρα...» επιβεβαιώνουν ότι έρχεται αντεργατικό τσουνάμι. Και οι εργαζόμενοι πρέπει να προετοιμάζονται ακριβώς γι' αυτό.

Συγκεκριμένα, οι δομικές αλλαγές προβλέπουν:

• Μειώνουν συντάξεις - αυξάνουν τα όρια ηλικίας καθώς σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που θα επεξεργαστεί η Επιτροπή των Ειδικών σχεδιάζεται η «θεσμοθέτηση της βασικής σύνταξης ως κοινής αφετηρίας για όλες τις κύριες συντάξεις και στην ενίσχυση της ανταποδοτικής σχέσης εισφορών - παροχών, καθώς και στην ενίσχυση των κινήτρων ασφάλισης και παραμονής στην εργασία (εξάλειψη των κινήτρων για πρόωρη συνταξιοδότηση)». Με τη θεσμοθέτηση της «βασικής σύνταξης», που σήμερα, με όσα έχουν αναφερθεί, την ορίζουν στα 360 ευρώ περίπου (προνοιακή σύνταξη ΟΓΑ), περνάμε στο νέο μοντέλο συντάξεων, το οποίο θα εγγυάται μόνο αυτά τα ελάχιστα όρια. Από εκεί και πέρα το ύψος της σύνταξης θα εξαρτάται από το σύνολο των εισφορών και τα χρόνια εργασίας του ασφαλισμένου. Οχι από τα τελευταία χρόνια (πενταετία) όπως ισχύει σήμερα. Επιπλέον, το μοντέλο αυτό προϋποθέτει και την αλλαγή του ποσοστού αναπλήρωσης που ισχύει (70% ή 80% επί του συντάξιμου μισθού). Κάτι βέβαια για το οποίο η κυβέρνηση σκόπιμα δεν ανοίγει τα χαρτιά της. Με δυο λόγια, το νέο μοντέλο που ωριμάζει στα κυβερνητικά επιτελεία - αν ήδη δεν είναι έτοιμο - διαγράφει όλα τα μέχρι τώρα δεδομένα. Και τα χρόνια ηλικίας συνταξιοδότησης και τα ποσοστά αναπλήρωσης και το ύψος των συντάξιμων αποδοχών.

ΞΕΣΗΚΩΜΟΣ: Η μόνη απάντηση!

• Μειώνουν την κρατική χρηματοδότηση. Τη δημιουργία αυτού του νέου μοντέλου έρχεται να εξυπηρετήσει και ο «λογιστικός διαχωρισμός των προνοιακών από τις ασφαλιστικές παροχές», αφού η κυβέρνηση θεωρεί ότι ένα σημαντικό τμήμα από τις σημερινές συντάξεις, και ιδιαίτερα στις κατώτερες, δεν προέρχεται από τις πραγματικές εισφορές των ασφαλισμένων, αλλά σε αυτές εμπεριέχεται και το λεγόμενο «προνοιακό» κομμάτι. Εδώ η απάτη της κυβέρνησης είναι εξόφθαλμη. Γιατί, αφού με τους νόμους τους μείωσαν τις συντάξεις σε επίπεδα κάτω και απ' αυτά των κατώτερων, στη συνέχεια τις συμπλήρωσαν με το λεγόμενο «προνοιακό» τμήμα για να μην πεθαίνουν οι συνταξιούχοι από την πείνα. Τώρα, λοιπόν ισχυρίζονται ότι π.χ. ένας συνταξιούχος με 4.500 ένσημα στο ΙΚΑ δεν εξασφαλίζει από τις εισφορές του ούτε την κατώτερη σύνταξη, που σήμερα είναι 486 ευρώ και πως ένα μέρος απ' αυτά είναι «προνοιακή» παροχή, είναι δηλαδή χάρισμα από το κράτος. Τι δε μας λένε: Οτι ένας συνταξιούχος ακόμα και με 4.500 ένσημα, δικαιούται περισσότερα, μεγαλύτερη σύνταξη από αυτή που παίρνει σήμερα, αλλά δεν του τα δίνουν γιατί διαμόρφωσαν τον υπολογισμό της σύνταξης όπως αυτοί θέλουν. Να θυμίσουμε μόνο ότι κατάργησαν από τον υπολογισμό της σύνταξης τα δώρα (Χριστουγέννων, Πάσχα), με αποτέλεσμα οι συντάξεις για εκατοντάδες χιλιάδες να κατρακυλήσουν κάτω και από τα κατώτερα όρια. Σημειώνεται πως σύμφωνα με σχετικές μελέτες η μέση σύνταξη του ΙΚΑ σήμερα (αν δεν του είχαν λεηλατήσει τα αποθεματικά του) θα 'πρεπε να ξεπερνά τα 1.170 ευρώ. Κι αυτό με εξασφαλισμένη την οικονομική βιωσιμότητα του ΙΚΑ για πολλές δεκαετίες. Ομως το 2009 η μέση σύνταξη του ΙΚΑ ήταν μόλις 662,86 ευρώ, ενώ το Ταμείο του είναι άδειο! Συμπέρασμα: Ολα αυτά τα περί «προνοιακού» τμήματος στις συντάξεις είναι μια φιλολογία για να ανοίξει το παράθυρο σε κάτι άλλο. Στον στόχο που έχει η κυβέρνηση για μείωση της κρατικής χρηματοδότησης, η οποία δε θα καλύπτει πλέον τις συντάξεις συνολικά, αλλά μόνο εκείνο το τμήμα που αφορά το «προνοιακό κομμάτι» ή στην καλύτερη περίπτωση τη λεγόμενη «βασική σύνταξη». Να, γιατί τους είναι αναγκαίος ο «λογιστικός διαχωρισμός».

• Σε κίνδυνο η δημόσια Κοινωνική Ασφάλιση

  Αυξάνουν τα χρόνια που κάποιος πρέπει να δουλεύει για να πάρει σύνταξη, με την «ενίσχυση των κινήτρων εθελοντικής παραμονής στην εργασία, μετά τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος». Αυτός είναι ο δεύτερος τρόπος αύξησης των ορίων συνταξιοδότησης και μάλιστα των ανώτερων ορίων (65ο έτος), με το «καρότο» των κινήτρων. Μόνο που η παραμονή αυτή θα καταστεί με το χρόνο υποχρεωτική καθώς το νέο σύστημα οδηγεί ντε φάκτο σε χαμηλότερες συντάξεις από τις σημερινές. Πολύ περισσότερο που ήδη η ανεργία και η ευελιξία, όποιο και αν είναι τυπικά το ανώτερο ηλικιακό όριο, οδηγεί κατ' ανάγκη σε δραματική αύξηση των ορίων ηλικίας.

• Επεκτείνουν τα «επαγγελματικά ταμεία» - ενισχύουν τον κεφαλαιοποιητικό χαρακτήρα της Ασφάλισης καθώς «θα αναζητηθούν φορολογικά κίνητρα προκειμένου να ενθαρρυνθεί η κλαδική επαγγελματική ασφάλιση, ώστε να ενισχυθούν οι συμπληρωματικές παροχές προς τους ασφαλισμένους». Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης ήδη έχουν νομοθετηθεί με το νόμο 3029/2002 του ΠΑΣΟΚ. Στο φόντο όμως του νέου μοντέλου, όπου η δημόσια σύνταξη θα συρρικνωθεί, η επαγγελματική ασφάλιση αποκτά επείγοντα χαρακτήρα για να αναπληρώσει σε κάποιο βαθμό τις χαμένες συνταξιοδοτικές αποδοχές. Μόνο που αυτό σημαίνει πρόσθετες εισφορές από τους εργαζόμενους κι από πάνω χωρίς να υπάρχει καμιά εγγύηση για το ύψος των συντάξεων που θα δίνουν αυτά τα Ταμεία. Ολα πλέον θα εξαρτώνται από την απόδοση των εισφορών στα χρηματιστήρια. Επιπλέον, τα επαγγελματικά ταμεία θα γίνουν οι τροφοδότες των χρηματαγορών άρα και των επιχειρήσεων που ψάχνουν εκεί άντληση νέων κεφαλαίων. Η τοποθέτηση του Χρ. Πρωτόπαππα στη συζήτηση στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής ότι πρέπει να πάμε σε ένα «μεικτό σύστημα με κεφαλαιοποιητικά στοιχεία» είναι ενδεικτική.
• Μειώνουν τις παροχές μέσω ενοποιήσεων των Ταμείων με «Ενοποιήσεις των ταμείων κύριας ασφάλισης με κατεύθυνση τη συγκρότηση τριών ομάδων, Μισθωτοί, Αυτοαπασχολούμενοι, Αγρότες... Στο πλαίσιο αυτό είναι απαραίτητη η αναζήτηση βιώσιμων σχημάτων για την επικουρική ασφάλιση». Οι μέχρι τώρα ενοποιήσεις οδήγησαν σε συρρίκνωση των παροχών. Μέσα από τις συγχωνεύσεις έγινε και γίνεται «συγχώνευση» ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Το ΠΑΣΟΚ, μετά το νόμο Πετραλιά, κάνει το τελευταίο βήμα με τη δημιουργία τριών (3) Ταμείων κύριας ασφάλισης. Που σημαίνει ότι π.χ. όλοι οι μισθωτοί θα καταλήξουν σε ένα Ταμείο και εννοείται αργά ή γρήγορα θα ακολουθήσει και η «ενοποίηση» προς τα κάτω όλων των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Οσον αφορά στα επικουρικά και εδώ αναζητούνται «βιώσιμα σχήματα», δηλαδή το τσουβάλιασμα σε 5-6 επικουρικά ταμεία, όπως προβλέπεται και στο πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ. Στόχος, τα πλεονασματικά Ταμεία να καλύψουν όσα Ταμεία παρουσιάζουν σήμερα οικονομικά προβλήματα. Η εξέλιξη αυτή θα κάνει πιο εύκολη και την εφαρμογή της πρόβλεψης του νόμου Πετραλιά, να μειωθούν οι επικουρικές συντάξεις στο 20%, καθώς ακόμα και εκείνα τα Ταμεία που σήμερα είναι πλεονασματικά, σιγά - σιγά θα φορτωθούν τα ελλείμματα κάποιων άλλων. Ετσι οι ασφαλισμένοι και πάλι θα φορτωθούν τα βάρη που δεν αναλαμβάνουν το κράτος και οι εργοδότες.

• Καταργούν το καθεστώς των ΒΑΕ με τη «θέσπιση ενιαίου καθεστώτος για τα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα και την επικαιροποίησή του...». Ηδη η κυβέρνηση της ΝΔ, με το πόρισμα της Επιτροπής Μπεχράκη, έχει κάνει την κατάλληλη προετοιμασία, αφού αποχαρακτηρίζει τη συντριπτική πλειοψηφία από τα επαγγέλματα και τις ειδικότητες που σήμερα ανήκουν στο καθεστώς αυτό. Η εφαρμογή του θα απαλλάξει πρωτίστως την εργοδοσία από το επασφάλιστρο, ενώ την ίδια στιγμή θα αυξήσει τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης 5-7 χρόνια, για τους εργαζόμενους στα επαγγέλματα που θα αποχαρακτηριστούν.
• Πετσοκόβουν τις αναπηρικές συντάξεις με τη «θέσπιση ενιαίου καθεστώτος απονομής συντάξεων με αναπηρία σε όλα τα ταμεία». Δεδηλωμένη θέση όλων των μέχρι τώρα κυβερνήσεων ήταν ο δήθεν υψηλός αριθμός αναπηρικών συντάξεων και μάλιστα τη στιγμή που το κράτος δεν κάνει τίποτα για να περιοριστούν έστω τα εργατικά δυστυχήματα, ενώ οι επαγγελματικές ασθένειες θερίζουν, χωρίς βέβαια ποτέ να καταγράφονται οι πραγματικές αιτίες που τις προκαλούν. Με δεδομένο μάλιστα ότι μέχρι τώρα οι νομοθετικές παρεμβάσεις που έχουν γίνει χειροτερεύουν τους όρους απονομής αναπηρικής σύνταξης, είναι βέβαιο ότι η κυβέρνηση θα κινηθεί στην ίδια κατεύθυνση. Οι γκαιμπελίσκοι σηκώνουν κουρνιαχτό για τις αναπηρικές συντάξεις, όταν σήμερα στον μεγαλύτερο ασφαλιστικό οργανισμό, στο ΙΚΑ, η δαπάνη του γι' αυτές είναι μόλις το 9,2% των συνολικών δαπανών για τις συντάξεις του και ενώ η μέση αναπηρική σύνταξη είναι 528,9 ευρώ (πηγή: Προϋπολογισμός ΙΚΑ 2010). Γι' αυτά τα 500 ψωροευρώ αφρίζουν, όταν δίπλα μας τα κέρδη των επιχειρήσεων συσσωρεύονται προκλητικά.
• Διατηρούν τις αδικίες στη διαδοχική ασφάλιση αφού κύριος στόχος της είναι «να διευκολυνθεί η κινητικότητα στην αγορά εργασίας». Η μέχρι τώρα επεξεργασία που έχει γίνει, καθώς και το πόρισμα από την επιτροπή που είχε συστήσει η προηγούμενη κυβέρνηση, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι τα μερεμέτια που θα γίνουν θα αυξήσουν τις συντάξεις κατά ένα 5% έως 8%, όταν οι πραγματικές απώλειες των ασφαλισμένων σε περισσότερα από ένα Ταμείο κατά τη διάρκεια του εργάσιμου βίου τους, φτάνουν μέχρι και 30% της σύνταξής τους και όταν πρόκειται για ασφαλισμένους σε περισσότερα από δύο Ταμεία, οι απώλειες ξεπερνούν και το 50%! Να, γιατί ο πραγματικός στόχος του όψιμου αυτού ενδιαφέροντος δεν είναι η αποκατάσταση των αδικιών, αλλά η ενίσχυση της εργασιακής περιπλάνησης των εργαζομένων, στην οποία μέχρι τώρα το νομοθετικό πλαίσιο της διαδοχικής ασφάλισης σηκώνει σοβαρά εμπόδια και αποτρέπει τους εργαζόμενους από το να αλλάζουν εύκολα εργασία και ταμείο ασφάλισης, όπως δηλαδή απαιτεί σήμερα η αγορά.

• Παγιώνουν τις χαριστικές ρυθμίσεις προς τις επιχειρήσεις με την «καθιέρωση πάγιου συστήματος ρύθμισης των οφειλών των επιχειρήσεων προς τα ταμεία...». Την ώρα που δήθεν κόπτονται για την εισφοροδιαφυγή και την εισφοροαποφυγή, επεξεργάζονται να παγιώσουν ένα σταθερό και πάγιο σύστημα χαριστικών ρυθμίσεων για τις οφειλές των εργοδοτών. Δηλαδή οι εργοδότες θα μπορούν να παρακρατούν τις εισφορές των εργαζομένων και να μην τις αποδίδουν, αφού θα μπορούν με αυτό το πάγιο σύστημα να ρυθμίζουν σύμφωνα με το συμφέρον τους τις οφειλές τους. Αποκαλύπτεται έτσι η τεράστια υποκρισία κυβέρνησης και εργοδοτών και γι' αυτό το ζήτημα. Αλλωστε, παρά τις χαριστικές ρυθμίσεις π.χ. στο ΙΚΑ, το ποσό των βεβαιωμένων εισφορών που δεν καταβάλλεται αντί να μειώνεται αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι βεβαιωμένες εισφορές που δεν έχουν καταβληθεί στον Οργανισμό το 2009 ανέρχονται στο ποσό των 4,7 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα 1,7 δισ. ευρώ το 2003, αύξηση κατά 176,5%!
• Υποχρηματοδοτούν την Κοινωνική Ασφάλιση με την «Ανασύσταση του Εθνικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης των Γενεών με χρηματοδότηση από την άμεση φορολογία, την αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας και άλλες πηγές...». Οι βαρύγδουποι τίτλοι δεν μπορούν να κρύψουν την ουσία. Και η ουσία είναι όχι πως θα χρηματοδοτηθεί το σύστημα της δημόσιας Κοινωνικής Ασφάλισης, αλλά πως το κράτος και οι εργοδότες θα πληρώνουν όλο και λιγότερα. Πουθενά δεν υπάρχει η δέσμευση ότι το κράτος θα χρηματοδοτεί το δημόσιο σύστημα σύμφωνα με τις ανάγκες του. Το αντίθετο, η επίκληση της δημοσιονομικής σταθερότητας, αλλά και η χρόνια πρακτική των κυβερνήσεων προεξοφλεί την πάγια υποχρηματοδότηση της Κοινωνικής Ασφάλισης και στο μέλλον. Και ένα τέτοιο σύστημα επεξεργάζονται σήμερα με το διάλογο - απάτη που έστησαν.

Πείραξε τους αστούς δημοσιολόγους, την κυβέρνηση, ότι το ΚΚΕ ενοχοποιεί το «διάλογο». Τους πείραξε που μίλησε για πόλεμο του λαού στον καθημερινό πόλεμο κυβέρνησης - κεφαλαίου με θύματα τους εργάτες. Γι'αυτούς δε νοιάζονται οι κύριοι «δημοκράτες». Είναι ή δεν είναι θύματα αυτού του πολέμου οι άνεργοι; Είναι ή δεν είναι θύματα αυτού του πολέμου οι νεκροί, οι σακατεμένοι από τα εργοδοτικά εγκλήματα (ατυχήματα τα λένε οι αστοί) στα κάτεργά τους; Είναι ή δεν είναι θύματα αυτού του πολέμου οι εργαζόμενοι με ελαστικές μορφές, με μισό μεροκάματο, με μισή ζωή, οι ανασφάλιστοι; Είναι ή δεν είναι θύματα αυτού του πολέμου οι μετανάστες εργάτες που ξεζουμίζονται και απελαύνονται; Είναι ή δεν είναι θύματα αυτού του πολέμου οι εξαθλιωμένοι χωρίς πρόσβαση σε υπηρεσίες Υγείας; Είναι ή δεν είναι θύματα αυτού του πολέμου οι γυναίκες που απολύονται λόγω εγκυμοσύνης; Είναι ή δεν είναι πόλεμος η τρομοκρατία των εργοδοτών στους τόπους δουλειάς; Γιατί είναι δημοκρατία ο σφαγιασμός ασφαλιστικών δικαιωμάτων από μια μειοψηφία και δεν είναι δημοκρατία η παρεμπόδισή του από τους εργαζόμενους; Γιατί είναι δημοκρατία ο «διάλογος» και δεν είναι η συμμετοχή του λαού στους αγώνες για την ικανοποίηση των αναγκών που του στερούν κεφάλαιο - κυβερνήσεις; Αν ήθελαν να πάρουν φιλολαϊκά μέτρα γιατί κάνουν «διάλογο»; Και μάλιστα κρυφά;

«Οι υπερασπιστές του καπιταλιστικού συστήματος, οι ρεφορμιστές και οι οπορτουνιστές ρίχνουν τις ευθύνες στη διαχείριση που επέλεξαν φιλε­λεύθερα ή σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, προκειμένου να αθωώσουν το καπιταλιστικό σύστημα, να εμφανίσουν το πρόβλημα της κρίσης ως αποτέλεσμα της υποκειμενικής επιλογής του ενός ή του άλλου αστικού κόμ­ματος ή σε παρέκκλιση από το δήθεν υγιές καπιταλιστικό σύστημα. Εξ ου και έγινε προκλητική κατάχρηση των όρων "καζινοκαπιταλισμός", "ακραία ελεύθερη αγορά" κλπ. Επιδιώκουν σταθερά να κρύψουν ότι οι κρίσεις είναι αναπόφευκτες γιατί στη φύση του καπιταλιστικού συστή­ματος είναι η αναρχία, η ανισομετρία στην ανάπτυξη κλάδων και τομέ­ων, η υπόσκαψη της αγοραστικής ικανότητας των εργαζομένων, το κυ­νήγι της ανταγωνιστικότητας. Το ζήτημα δεν είναι, βέβαια, μόνο θεωρη­τικό. Μέσα από την παραποίηση του χαρακτήρα της κρίσης επιδιώκεται να συρθεί ο εργαζόμενος λαός στην αποδοχή των διαχειριστικών μέτρων που προτείνονται. Ρίχνουν βάρος να εξασφαλίσουν τη συμμαχία των με­σαίων στρωμάτων»¹.

Με την εκδήλωση της διεθνούς καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης, η σοσιαλδημοκρατία επιχείρησε να διαφοροποιηθεί από τη φιλελεύθερη διαχείριση, την οποία υπηρέτησε αξιόπιστα. Αξιοποιώντας τις νέες ανάγκες μιας ενισχυμένης κρατικής επενδυτικής παρέμβασης για την αναπαραγω­γή του κοινωνικού κεφαλαίου, πρόβαλε ένα δήθεν διαφορετικό δρόμο ανά­πτυξης της παγκόσμιας οικονομίας: Υποστήριξε ότι έχει βρει μια νέα συ­νταγή για την αναλογία κράτους-ρύθμισης, που υπόσχεται τη δυνατότητα εξασφάλισης χωρίς παύσεις οικονομικής ανάπτυξης, χωρίς οικονομικές κρίσεις, χωρίς όξυνση της εκμετάλλευσης και χωρίς εξαθλίωση της εργατικής τάξης. Φυσικά, η «νέα» πρόταση της σοσιαλδημοκρατίας αφήνει στο απυρόβλητο τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής και την κερδοφορία του κεφαλαίου, αφού ο βασικός στόχος και της σοσιαλδημοκρατίας είναι η διάσωσή τους. Σε αυτό τον άξονα η σοσιαλδημοκρατία με ποικίλες μορ­φές και τρόπους επιχειρεί να πείσει τις εργατικές-λαϊκές μάζες ότι για την κρίση ευθύνεται αποκλειστικά ο «νεοφιλελευθερισμός», ενώ η ίδια δια­θέτει τη συνταγή ενός «υγιούς καπιταλισμού». Ετσι, η ευρωπαϊκή σο­σιαλδημοκρατία συγκάλεσε ένα διεθνές συμπόσιο, που έλαβε χώρα στο Μέγαρο Μουσικής στην Αθήνα, το Μάη του 2009, με θέμα «Η σοσιαλ­δημοκρατία και οι προκλήσεις του μέλλοντος». Στο συμπόσιο προβλήθη­καν οι άξονες αυτής της «νέας» συνταγής σε οικονομικό αλλά και σε πο­λιτικό επίπεδο, ενώ έγινε και μια συστηματική προσπάθεια στοχοποίησης του «νεοφιλελευθερισμού» ως μήτρας όλων των δεινών. Στην ίδια κα­τεύθυνση κινείται και το πρόγραμμα-διακήρυξη του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος για τις ευρωεκλογές του Ιούνη του 2009, στο οποίο η «νέα» πρόταση της σοσιαλδημοκρατίας πήρε τη μορφή πανευρωπαϊκού μανιφέστου. Αξιοσημείωτη είναι, τέλος, και η συγκρότηση από τη Σοσιαλιστική Διεθνή μιας επιτροπής «σοφών», υπό τον καθηγητή Τζόζεφ Στίγκλιτζ, η επιτροπή «για την παγκόσμια μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τους κανόνες που πρέπει να υιοθετήσουμε ώστε να υπάρξει μια σωστή αξιοποίηση των πόρων, των δυνατοτήτων που έχει η ανθρωπότητα»², όπως δήλωσε στο συμπόσιο της Αθήνας ο Γ. Παπαν­δρέου. Αυτή η επιτροπή στοχεύει στη θεμελίωση της νέας «εναλλακτικής» πρότασης της σοσιαλδημοκρατίας ως προς το χρηματοπιστωτικό σύστη­μα. Φυσικά, η προσαρμογή αυτή των θέσεων της σοσιαλδημοκρατίας εί­ναι σε διαρκή εξέλιξη.

Αφετηριακή ιδέα της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατικής πρότασης που προ­βλήθηκε και στο συμπόσιο του Μεγάρου Μουσικής στην Αθήνα είναι η αναγκαιότητα και η δυνατότητα φιλολαϊκής ρύθμισης της αγοράς τόσο στο εθνικό όσο και στο διεθνές επίπεδο. Στο συμπόσιο της Αθήνας ο πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, Γ. Παπανδρέου, κατέκρινε για μια ακόμα φο­ρά την «ανεξέλεγκτη λειτουργία της λεγόμενης ελεύθερης αγοράς» και την «τεράστια συγκέντρωση πλούτου... και εξουσίας»³, ενώ αναφέρθηκε στο προτεινόμενο νέο προοδευτικό μοντέλο της δημοκρατικής Ευρώπης. Στην ίδια κατεύθυνση, η επεξεργασία της επιτροπής Στίγκλιτζ αποδίδει τη διεθνή οικονομική κρίση στη χαλαρή νομισματική πολιτική, το ανεπαρκές ρυθμιστικό πλαίσιο και την έλλειψη ελέγχων στις ΗΠΑ, ισχυριζόμενη ότι η κρίση αποκάλυψε αδυναμίες του νεοφιλελεύθερου οικονομικού δόγματος που υποστηρίζει ότι οι αγορές από μόνες τους είναι αποδοτικές και αυτοεπιδιορθούμενες. Ο καθηγητής Γκαλμπρέιθ αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «υπάρχει επιστροφή σε ένα αποτελεσματικό κράτος με τέτοιο ρόλο ώστε να εξασφαλίζεται η ισορροπία μεταξύ της ζήτησης και της προσφοράς»⁴.

Ιδεολογικό πυρήνα της σοσιαλδημοκρατικής τοποθέτησης συνιστά η θέση περί ρύθμισης της καπιταλιστικής αγοράς με σκοπό την υπέρβαση των προβλημάτων που η ίδια δημιουργεί. Η άποψη δεν είναι καινούρια. Αποτελεί εδώ και πολλές δεκαετίες θεωρητικό αξίωμα που διδάσκει ότι μια σειρά φαινόμενα, που παράγονται από την ίδια την αγορά, στρεβλώ­νουν τη λειτουργία της και συνεπώς ακυρώνουν την ικανότητα που διαθέτει η αγορά να κατανείμει βέλτιστα τους πόρους.

Χαρακτηριστική επί του θέματος είναι η άποψη του Τ. Γιαννίτση στο συμπόσιο της Αθήνας: «Η ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι το ορθολογικό μοντέλο που θέλει να αντιπροσωπεύει η αγορά παγιδεύτηκε σε έναν ακραίο ανορθολογισμό: Να διογκώνονται οι συναλλαγές για περιουσιακά στοιχεία και να διογκώνονται οι αξίες των στοιχείων αυτών»⁵.

Η αγορά θεωρείται ως το ορθολογικό στοιχείο, πάνω στο οποίο οργα­νώνεται η κοινωνική παραγωγή και της οποίας υπονομεύεται η λειτουρ­γία της, όταν οι κερδοσκοπικές τάσεις αυτονομηθούν. Αυτή η λαθεμένη θέση είναι εσωτερικά αντιφατική και η αντίφαση αυτή χαρακτηρίζει τη σοσιαλδημοκρατική αντίληψη συνολικά. Το κέρδος είναι ο σκοπός της καπιταλιστικής παραγωγής και η κερδοσκοπία είναι η ουσία της, από την εμφάνισή της. Τα προϊόντα παράγονται ως εμπορεύματα από την εργατι­κή δύναμη-εμπόρευμα για να αποφέρουν καπιταλιστικό κέρδος. Ετσι, η κυ­ριαρχία του κέρδους, το κέρδος ως σκοπός της παραγωγής, χαρακτηρίζει την καπιταλιστική παραγωγή ενδογενώς. Συνεπώς, το δίλημμα περί κυ­ριαρχίας ή μη του κέρδους στην καπιταλιστική παραγωγή είναι αποπρο­σανατολιστικό, αφού η κυριαρχία του είναι άρρηκτα δεμένη με την ίδια τη φύση της καπιταλιστικής παραγωγής και η μοναδική φιλολαϊκή λύση βρί­σκεται ακριβώς στην άρνηση της ίδιας της καπιταλιστικής παραγωγής, στο επαναστατικό άλμα για το πέρασμα από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό.

Η βασική θέση της σοσιαλδημοκρατίας συμπυκνώνεται στην ανάγκη προστασίας της αγοράς από τέτοιου τύπου στρεβλώσεις και είναι φανερό ότι η άποψη αυτή δεν κάνει τίποτ' άλλο παρά να κινείται στην κατεύθυν­ση διασφάλισης της λειτουργίας της αγοράς, διασφάλισης δηλαδή της δι­ευρυμένης αναπαραγωγής του κεφαλαίου. Οι κρίσεις θεωρούνται από τη σοσιαλδημοκρατία αποτέλεσμα ελλιπών ρυθμίσεων ή, κατά τον καθηγη­τή Στίγκλιτζ, αποτέλεσμα ασυμμετριών στην πληροφόρηση ανάμεσα στους οικονομικούς παίκτες. Είναι μια θέση υπεράσπισης του καπιταλι­στικού τρόπου παραγωγής, αφού η ανταγωνιστική αγορά εμπορευμάτων - φυσικά και εργατικής δύναμης - θεωρείται ως η φυσική διαδικασία, με την οποία κινείται η οικονομία. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη η κατάλληλη κρατική ρύθμιση μπορεί να θέσει τελικά την αγορά στην υπηρεσία των λαϊκών αναγκών.

Ομως, όσο και εάν η αγορά στολίζεται με επιθετικούς προσδιορισμούς, όπως «ασύδοτη - ανεξέλεγκτη» αγορά, η πώληση της εργατικής δύναμης, η απόσπαση υπεραξίας, η αναπαραγωγή του κεφαλαίου και η εξαθλίωση της εργατικής τάξης είναι οι νόμοι της. Οι οικονομικές κρίσεις, στις οποί­ες αποκαλύπτεται ο αντιφατικός χαρακτήρας του καπιταλισμού, δεν οφεί­λονται σε εκτροπές της λειτουργίας της αγοράς ή στην εξασθένιση των κρατικών ρυθμίσεων, όπως πρεσβεύει η σοσιαλδημοκρατία, αλλά, αντί­θετα, είναι αποτέλεσμα της ίδιας της άναρχης καπιταλιστικής ανάπτυ­ξης. Ετσι, όσο και αν οι απολογητές του συστήματος ονειρεύονται καπιταλιστική οικονομία χωρίς κρίση, η πραγματικότητα έρχεται να τους δια­ψεύσει κατηγορηματικά. Οσο και εάν θεωρητικοί της σοσιαλδημοκρα­τίας, όπως ο καθηγητής Γκαλμπρέιθ, χαρακτηρίζουν τη σημερινή οικονομική κρίση σαν «ξεκάθαρο καρπό, καθαρό αποτέλεσμα της νεοφιλε­λεύθερης θεώρησης του κόσμου»⁶,τα γεγονότα έρχονται να τους διαψεύσουν. Τις προηγούμενες δεκαετίες, επί σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσε­ων, με σχετικά διευρυμένες δημόσιες υπηρεσίες στους τομείς της Υγείας και της Παιδείας και εκτεταμένη δράση κρατικών επιχειρήσεων στην πα­ραγωγή, εκδηλώθηκαν σοβαρές κρίσεις, π.χ., κρίση του 1973, υπό κυριαρ­χία κεϋνσιανής κατεύθυνσης στην οικονομική πολιτική.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

(το κείμενο βασίζεται σε άρθρο των Γρηγόρη Λιονή και Νίκου Καραθανασόπουλου που δημοσιεύθηκε στην ΚΟΜΕΠ, τεύχος 5 του 2009)

Σημειώσεις:

1. Εισήγηση της ΚΕ του ΚΚΕ στο 18ο Συνέδριο για τον «Απολογισμό από το 17ο Συνέδριο και τα καθήκοντα του Κόμματος έως το 19ο Συνέδριο», σελ. 7.

2. Συμπόσιο των Αθηνών, «Η σοσιαλδημοκρατία και οι προκλήσεις του μέλλοντος», ομι­λία Γ. Παπανδρέου, Μέγαρο Μουσικής, 12 Μάη 2009.

3. Συμπόσιο των Αθηνών, «Η σοσιαλδημοκρατία και οι προκλήσεις του μέλλοντος», ομιλία Γ. Παπανδρέου, Μέγαρο Μουσικής, 12 Μάη 2009.

4. Συμπόσιο των Αθηνών. «Η σοσιαλδημοκρατία και οι προκλήσεις του μέλλοντος», ομι­λία Τζ. Γκαλμπρέιθ, Μέγαρο Μουσικής, 12 Μάη 2009.

5. Συμπόσιο των Αθηνών, «Η σοσιαλδημοκρατία και οι προκλήσεις του μέλλοντος», ομι­λία Τ. Γιαννίτση, Μέγαρο Μουσικής, 12 Μάη 2009.

6. Συμπόσιο των Αθηνών, «Η σοσιαλδημοκρατία και οι προκλήσεις του μέλλοντος», ομι­λία Τζ. Γκαλμπρέιθ, Μέγαρο Μουσικής, 12 Μάη 2009.

Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι θέσεις της σοσιαλδημοκρατίας σχετικά με την ανισότητα μεταξύ των χωρών, ζητώντας αύξηση πακέτων τόνωσης στις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά και αλλαγές στον τρόπο χρη­ματοδότησης των αναπτυσσόμενων χωρών από τους διεθνείς οργανι­σμούς, αναδεικνύοντας τις απαιτήσεις των διεθνών οργανισμών ως πα­ράγοντες που συντελούν στην κρίση.

Η σοσιαλδημοκρατία υποστηρίζει ότι η ανισομετρία είναι αποτέλεσμα λανθασμένων επιλογών των οργανισμών που ρυθμίζουν ορισμένες από τις διεθνείς ροές κεφαλαίου και ότι συνεπώς η ανισόμετρη ανάπτυξη μπορεί να καταπολεμηθεί με τη μεταρρύθμιση αυτών των ρυθμίσεων. Καταρχήν δεν είναι η ανισομετρία μεταξύ των καπιταλιστικών κρατών η αιτία των κρίσεων, αλλά η βασική αντίθεση κεφαλαίου - εργασίας που χαρακτηρίζει τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Η ανισομετρία όμως είναι σύμφυτη με τον καπιταλισμό και καμία διακρατική ρύθμιση δεν πρόκειται να την αναιρέσει, όπως δεν μπορεί να αναιρέσει τον ανταγωνισμό και τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις. Η δυνατότητα των ρυθμιστικών οργανισμών εξαντλείται σε προτάσεις μέτρων που απαιτού­νται για τη δημιουργία κατάλληλου επενδυτικού τοπίου για το κεφάλαιο.

Σύμφωνα με τη σοσιαλδημοκρατία, οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στους μηχανισμούς ρύθμισης της παγκόσμιας οικονομίας αφορούν στον τρόπο λήψης αποφάσεων στους υπάρχοντες, αλλά και τη δημιουργία μιας σειράς νέων παγκόσμιων μηχανισμών. Είναι χαρακτηριστικό το πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος (ΕΣΚ) για τις ευρωεκλογές, όπου αναφέρεται «στη συνεργασία με όλους τους παγκόσμιους εταίρους για τη μεταρρύθμιση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής αρχιτεκτονικής, ώστε να αποφευχθεί μια νέα οικονομική κρίση και να γίνει η ισχύς των χρημα­τοπιστωτικών ιδρυμάτων αντικείμενο δημοκρατικού ελέγχου»⁷. Κεντρι­κή θέση της σοσιαλδημοκρατίας είναι η πρότασή της για ένα συμβούλιο Ηνωμένων Εθνών για τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη, που θα καθιερώσει ένα μεγάλο συντονιστικό μηχανισμό - ένα νέο Συμβούλιο Ασφαλείας για Οι­κονομικά, Κοινωνικά και Περιβαλλοντικά θέματα, ενώ η προβληματική της σοσιαλδημοκρατίας σχετίζεται και με τη σύνθεση του συμβουλίου αυ­τού, θεωρώντας ότι πρέπει να είναι πιο αντιπροσωπευτική και να περι­λαμβάνει όλες τις μείζονες οικονομικές περιοχές: Κίνα, Ινδία, ΕΕ, ΗΠΑ, Αφρική, Λατινική Αμερική. Φαίνεται ότι η Σοσιαλιστική Διεθνής συ­ντάσσεται μαζί με τις φωνές εκείνες που αμφισβητούν το δολάριο ως μο­ναδικό παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, αναφέροντας στην τελευταία απόφασή της ότι «οι προτάσεις για την ταχεία εισαγωγή ενός νέου παγκόσμιου συστήματος αποθεματικών, βασισμένου στο διευρυμένο ρόλο των "ειδικών τραβηκτικών δικαιωμάτων" (SDR), πρέπει να εξετασθούν μαζί με τις υπόλοιπες προτάσεις για να φέρουν παγκόσμια σταθερότητα, οικονομική δύναμη και παγκόσμια δικαιοκατανομή»⁸.

Είναι γνωστό ότι στον παγκόσμιο χάρτη πραγματοποιούνται μια σειρά από διεργασίες που σχετίζονται με αλλαγές στον παγκόσμιο συσχετισμό δύναμης και με όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων. Ετσι έρ­χονται στην επιφάνεια μια σειρά από συζητήσεις που αμφισβητούν την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Σε πρώτη ανάγνωση φαίνεται να συμμετέχει στη σχετική συζήτηση και η σοσιαλδημοκρατία, αλλά είναι πολύ νωρίς για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.

Ο δεύτερος άξονας ρυθμιστικών μέτρων που ευαγγελίζεται η σοσιαλ­δημοκρατία αφορά στην εταιρική διακυβέρνηση, στη διασφάλιση του ανταγωνισμού και τη διαφάνεια των επιχειρήσεων. Ο καθηγητής Γκαλμπρέιθ ανέπτυξε στο συμπόσιο της Αθήνας την άποψη ότι «το κράτος και η κυβέρνηση πρέπει να έχουν βασικές ευθύνες προστασίας του πληθυσμού από επιθετικές διεφθαρμένες πρακτικές στο χρηματοπιστωτικό και στο χρη­ματοοικονομικό τομέα»⁹. Η επιτροπή Στίγκλιτζ απαιτεί χαρακτηριστικά από τους ηγέτες του κόσμου να προχωρήσουν τώρα σε αναδιάρθρωση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και στη θέσπιση νέων προ­τύπων διακυβέρνησης και διαφάνειας των χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων, ζητώντας τα πρότυπα αυτά να αποκτήσουν διεθνή αναγνώριση μέσω της σύστασης ενός Παγκόσμιου Οργανισμού¹⁰. Ετσι, η λογιστική των εταιρειών του χρηματοπιστωτικού τομέα ανυψώνεται σε βασική πλευ­ρά της αντιπαράθεσης των «προοδευτικών» της σοσιαλδημοκρατίας και των «συντηρητικών» του νεοφιλελευθερισμού. Το επιχείρημα είναι ότι η έλλειψη ρυθμίσεων επέτρεψε τη δημιουργία πολύπλοκων χρηματοπι­στωτικών προϊόντων που έκαναν αδύνατη την αποτίμηση του κινδύνου που συνδεόταν με αυτές τις επενδύσεις, ενώ στην ίδια κατεύθυνση συνε­τέλεσε η απουσία αξιόπιστων μηχανισμών αποτίμησης του κινδύνου και των τιμών αυτών των προϊόντων. Με τον τρόπο αυτό η πραγματικότητα συγκαλύπτεται, αφού εξετάζεται αποσπασμένα και ανάστροφα. Τα πολύπλοκα χρηματοπιστωτικά προϊόντα και η τιτλοποίηση των δανείων ήταν ένα από τα βασικά εργαλεία, μέσω των οποίων τα υπερσυσσωρευμένα κε­φάλαια βρήκαν μια μεσοπρόθεσμη επενδυτική διέξοδο στην κατασκευα­στική βιομηχανία κατοικίας των ΗΠΑ ανάμεσα σε όλα. Η σημασία των προϊόντων αυτού του είδους ήταν ιδιαίτερα σπουδαία για τη λειτουργία του συστήματος. Τα φθηνά δάνεια αφενός έδωσαν ώθηση στην υπερπα­ραγωγή, αφετέρου συγκάλυψαν τις συνέπειές της για ένα διάστημα. Η ανέ­ξοδη εκ των υστέρων κριτική τους μέσα στα πλαίσια του καπιταλισμού συσκοτίζει το γεγονός της σημασίας τους για να εξασφαλιστεί την τε­λευταία δεκαετία η διευρυμένη αναπαραγωγή του κεφαλαίου.

Χαρακτηριστική είναι και η σοσιαλδημοκρατική θέση που θεωρεί ότι τα «μπόνους» (των στελεχών) πρέπει να βασιστούν στην απόδοση κατά τη διάρκεια τουλάχιστον μιας περιόδου πέντε ετών, αποκαλύπτοντας το χαρακτήρα των ρυθμιστικών μέτρων με τα οποία θα διασωθεί το καπιτα­λιστικό σύστημα. Τα μέτρα που προτείνονται κινούνται στη γραμμή διασφάλισης της μακροχρόνιας κερδοφορίας των επιχειρήσεων και της διευ­ρυμένης αναπαραγωγής του κεφαλαίου Ετσι, η κερδοφορία των μονοπωλιακών ομίλων, η συσσώρευση δηλαδή από το κεφάλαιο απλήρωτης ερ­γασίας, αποτελεί τον κεντρικό στόχο. Προτάσσεται ένα θεωρητικό μο­ντέλο του καλού κεφαλαιοκράτη και του κακού manager-golden boy. Στο στόχαστρο μπαίνουν οι μάνατζερ και οι τραπεζίτες και όχι οι βιομήχανοι, τη στιγμή μάλιστα που στα πλαίσια των μεγάλων μονοπωλιακών ομίλων συνενώνονται βιομηχανικό και τραπεζικό κεφάλαιο. Το κεφάλαιο δια­κρίνεται σε καινοτόμο και σε κερδοσκοπικό και οι αναμορφώσεις έχουν ως στόχο «να ελέγξουν το κερδοσκοπικό κεφάλαιο και να καταπολεμή­σουν το ξέπλυμα χρήματος». Φυσικά, το κεφάλαιο είναι από τη φύση του κερδοσκοπικό. Κεφάλαιο που δεν αναπαράγεται διευρυμένα, σταματάει να αποτελεί κεφάλαιο. Αυτές οι απόψεις συνειδητά στοχεύουν στην καλλιέργεια αυταπατών και σε συσκότιση της ταξικής πραγματικότητας, αφού η κεφαλαιοκρατική σχέση είναι σχέση εκμετάλλευσης, όπως και εάν αυτοχαρακτηρίζεται το ίδιο το κεφάλαιο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και οι προτάσεις της σοσιαλδημοκρατίας που αφορούν στο «Σύμφωνο Σταθερότητας» της ΕΕ, οι οποίες συνοψίζο­νται στην πρόταση για αναθεώρησή του και στην υιοθέτηση ενός «Συμφώνου Κοινωνικής Προόδου», ικανού να μεταπλάσει το χαρακτήρα της ΕΕ προς το προοδευτικότερο. Χαρακτηριστικά αναφέρει ο Γ. Παπανδρέ­ου, ως πρόεδρος του ΕΣΚ: «Διεκδικούμε τη θέσπιση ενός Ευρωπαϊκού Συμφώνου Κοινωνικής Προόδου, με κοινές προδιαγραφές την κοινωνική πο­λιτική, την εκπαίδευση, τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια... ένα συμπλη­ρωματικό Σύμφωνο, παράλληλο με το Μάαστριχτ, όχι μόνο για να δούμε τα ελλείμματα και το θέμα του πληθωρισμού αλλά και τα ζητήματα της απασχόλησης, της κοινωνικής προστασίας και συνοχής, της βιώσιμης ανά­πτυξης»¹¹.

Αυτές οι θέσεις της σοσιαλδημοκρατίας δε συνιστούν φυσικά μια φιλολαϊκότερη ρύθμιση, καθώς η αναζήτηση τέτοιας ρύθμισης είναι αδύνατη σε μια διακρατική ιμπεριαλιστική συμμαχία, όπως η ΕΕ. Το «Σύμφωνο Σταθερότητας» και τα κριτήρια του Μάαστριχτ δεν αποτελούν μια αυθαίρετη επιλογή νεοφιλελεύθερων κυβερνήσεων, αλλά είναι απαραίτητη προϋπό­θεση ώστε οι οικονομίες της Ευρωζώνης, που βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης μεταξύ τους, να μπορούν να χρησιμοποιούν ένα κοινό νόμισμα. Δηλαδή, το «Σύμφωνο Σταθερότητας» είναι ένα κοινό πλαίσιο ρύθ­μισης και ελέγχου της οικονομικής πολιτικής όλων των κυβερνήσεων της ΕΕ. ώστε να ελέγχεται η νομισματική πίεση στο κοινό νόμισμα, στο ευρώ. Οι προτάσεις της σοσιαλδημοκρατίας δεν αμφισβητούν την Ευρωζώνη ούτε τη συγκρότηση της ΕΕ και έτσι δε θίγουν τον πυρήνα της ανα­γκαίας πολιτικής για την πραγματοποίησή της, αλλά αντίθετα στοχεύουν να διευκολυνθεί η χρηματοδότηση του χρηματοπιστωτικού τομέα και των πράσινων επενδυτικών προτάσεων. Τονίζει χαρακτηριστικά ο Γ. Παπαν­δρέου: «Διεκδικούμε μια ευρωπαϊκή στρατηγική για έξυπνη πράσινη ανά­πτυξη», ζητώντας ταυτόχρονα και «τη διασφάλιση της κεφαλαιακής επάρ­κειας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων»¹².

Αποκαλύπτεται έτσι η ουσία της νέας διαπραγμάτευσης αναφορικά με το «Σύμφωνο Σταθερότητας» που διακαώς επιζητεί η σοσιαλδημοκρατία και που αφορά στην άμεση χρηματοδότηση μονοπωλιακών ομίλων που δραστηριοποιούνται στον τραπεζικό τομέα, «στην πράσινη οικονομία», στην εκπαίδευση και στην υγεία από τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Η Σεγκολέν Ρουαγιάλ είναι αποκαλυπτική, υποστηρίζοντας ότι «η κοινωνι­κή πρόοδος περνάει μέσα από την υποστήριξη των επιχειρήσεων»¹³.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

(Το κείμενο βασίζεται σε άρθρο των Γρηγόρη Λιονή και Νίκου Καραθανασόπουλου που δημοσιεύθηκε στην ΚΟΜΕΠ, τεύχος 5 του 2009)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

7. Διακήρυξη - Μανιφέστο του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος (ΕΣΚ) για τις ευρωεκλογές, 7 Ιούνη 2009.

8. Σοσιαλιστική Διεθνής, Συμβούλιο Μαυροβουνίου 29-30/6/2009, Απόφαση «Οι Προκλήσεις για την Παγκόσμια Ανάπτυξη το 2009».

9. Συμπόσιο των Αθηνών, «Η Σοσιαλδημοκρατία και οι Προκλήσεις του μέλλοντος», ομιλία Τζ. Γκαλμπρέιθ, Μέγαρο Μουσικής, 12 Μάη 2009.

10. Μήνυμα Επιτροπής Στίγκλιτζ προς το G20: «Για μια προοδευτική απάντηση στην παγκόσμια οικονομική κρίση», 1 Απρίλη 2009.

11. Συμπόσιο των Αθηνών, «Η Σοσιαλδημοκρατία και οι Προκλήσεις του μέλλοντος», ομιλία Γ. Παπανδρέου, Μέγαρο Μουσικής, 12 Μάη 2009.

12. Συμπόσιο των Αθηνών, «Η Σοσιαλδημοκρατία και οι Προκλήσεις του μέλλοντος», ομιλία Γ. Παπανδρέου, Μέγαρο Μουσικής, 12 Μάη 2009.

13. Συμπόσιο των Αθηνών, «Η Σοσιαλδημοκρατία και οι Προκλήσεις του μέλλοντος», ομιλία Σ. Ρουαγιάλ, Μέγαρο Μουσικής, 12 Μάη 2009.

Καλλιεργείται με τον τρόπο αυτό η ουτοπική λύση μιας καλύτερης Ευ­ρωπαϊκής Ενωσης, σε οικονομικό και σε πολιτικό επίπεδο, μιας διαφορε­τικής Ευρώπης, «κόντρα στη νεοφιλελεύθερη Ευρώπη», μιας Ευρώπης που «θα εξανθρωπίσει την παγκοσμιοποίηση» και που «με μια ουσιαστική ευρωπαϊκή πολιτική για τη μετανάστευση θα μπορούσε να σπάσει την πολιτική της φοβίας την οποία καλλιεργεί η δεξιά»¹⁴ όπως δήλωνε ο Γ. Πα­πανδρέου στο συμπόσιο για τη σοσιαλδημοκρατία.

Ομως, η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι διακρατική ιμπεριαλιστική συμμαχία, οι δυνατότητες φιλολαϊκής μετατροπής της απλά δεν υπάρχουν, ενώ αυτό αποδεικνύεται, για παράδειγμα, και από τις αναλυτικές θέσεις της σοσιαλ­δημοκρατίας για τη μετανάστευση, όπου συγκεκριμενοποιείται η «ου­σιαστική ευρωπαϊκή πολιτική» για το θέμα. Ο πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, Γ. Παπανδρέου, περιγράφοντας τη μεταναστευτική πολιτι­κή του ΠΑΣΟΚ, προτείνει μηδενική ανοχή στην παράνομη μετανάστευ­ση και επαναπροώθηση των λαθρομεταναστών, αλλά «προσέλκυση ερ­γατικού δυναμικού στους τομείς όπου υπάρχουν μεγάλες εποχιακές ή μο­νιμότερες ανάγκες»¹⁵.

Συνεπώς, οι προτάσεις της σοσιαλδημοκρατίας για τη μεταναστευτική πολιτική κινούνται στη γραμμή έντασης του άγριου κυνηγιού των μεταναστών από τη μία και στη χρησιμοποίησή τους ως μέσου για να γίνει ακό­μα πιο φθηνή η ελληνική εργατική δύναμη, ως μέσου, δηλαδή, προώθησης της πολιτικής της Λισαβόνας. Φυσικά, η συγκεκριμένη κατεύθυνση για το μεταναστευτικό ζήτημα δε διαφέρει καθόλου από την κατεύθυνση που εφάρμοζε η ΝΔ και που προωθεί η ΕΕ, αλλά αποδεικνύει ότι και σε αυτό το ζήτημα οι πολιτικές της ΕΕ θυσιάζουν τα εργατικά - λαϊκά δικαιώ­ματα στο βωμό της ικανοποίησης των αναγκών των μονοπωλιακών ομί­λων, ενώ εφαρμόζονται από κυβερνήσεις είτε σοσιαλδημοκρατικές είτε νεοφιλελεύθερες.

Τα άμεσα μέτρα που προτείνονται από τη σοσιαλδημοκρατία δε θα μπορούσαν φυσικά να κινούνται σε διαφορετική κατεύθυνση από εκείνη της στήριξης των μονοπωλιακών ομίλων και της κεφαλαιοκρατικής αναπα­ραγωγής. Είναι χαρακτηριστική η επίκληση της επιτροπής Στίγκλιτζ προς τους G20 να επικεντρωθούν στην παροχή ρευστότητας στην πραγματική οικονομία¹⁶, υποστηρίζοντας και νέο δανεισμό, ενώ αντίστοιχα στο συ­μπόσιο των Αθηνών ο Γ. Παπανδρέου εστίασε και πάλι στην ανάγκη διασφάλισης κεφαλαιακής επάρκειας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Στην ουσία προτείνεται η άμεση παροχή ρευστότητας στις επιχειρήσεις, δηλαδή η κρατική χρηματοδότηση των μονοπωλιακών ομίλων. Η πολιτι­κή αυτή υποθηκεύει μελλοντικά το εργατικό εισόδημα, αφού η αποπλη­ρωμή των μελλοντικών τοκοχρεολυσίων θα γίνει από τους φορολογούμενους, που στην πλειοψηφία τους είναι εργατοϋπάλληλοι και αυτοαπα­σχολούμενοι.

Θα αναφερθούμε εν συντομία και στην πρόταση της σοσιαλδημοκρα­τίας για τον προσανατολισμό της ανάπτυξης. Στο πόρισμα της επιτροπής Στίγκλιτζ αναφέρεται ότι «υπάρχει ανάγκη για περισσότερες και πιο στα­θερές πηγές χρηματοδότησης για την ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων και των επενδύσεων που είναι απαραίτητες για τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις που θέτει η κλιματική αλλαγή». Αντίστοιχα στο πρόγραμμα του ΕΣΚ αναφέρεται: «Η κλιματική αλλαγή είναι η μεγαλύτερη μακροπρόθε­σμη απειλή (...) Θέλουμε να μεταρρυθμίσουμε την οικονομία μας προωθώντας μια έξυπνη πράσινη ανάπτυξη και απασχόληση»¹⁷. Προτάσσονται δηλαδή σαν αναγκαιότητα νέες επενδύσεις σε δίκτυα υποδομών που θα υπηρετούν τη νέα, πράσινη ψηφιακή οικονομία. Προτάσσεται σαν άμεση διέξοδος από την κρίση η επιδότηση πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ στους μονοπωλιακούς ομίλους των πράσινων μεταφορών, της πράσινης ενέρ­γειας, της πράσινης ανάπτυξης.

Στην πραγματικότητα η πράσινη οικονομία είναι μια πρόταση διαχείρι­σης των περιβαλλοντικών προβλημάτων με γνώμονα τα συμφέροντα και τις επιλογές του μονοπωλιακού κεφαλαίου. Προσανατολίζει τις επενδύ­σεις στην κατεύθυνση υιοθέτησης νέων τεχνολογιών και δίνει ώθηση στην καπιταλιστική ανάπτυξη, ενώ ένας από τους στόχους που υπηρετεί είναι η μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της ΕΕ. Αξιοποιείται και για την ει­σαγωγή προστατευτικών πράσινων φραγμών στα προϊόντα Ινδίας, Κίνας που δεν πληρούν μια σειρά από κριτήρια που θεσπίζει η ΕΕ. Η πράσινη χρη­ματοδότηση θα γίνει βέβαια σε βάρος του λαϊκού εισοδήματος και μέσω αντίστοιχων επιδοτήσεων. Ετσι, το κεφάλαιο εμφανίζεται ως ο παράγο­ντας που θα δώσει λύσεις στα προβλήματα του περιβάλλοντος, προβλήμα­τα που διογκώνει η ίδια η καπιταλιστική ανάπτυξη.

Συμπερασματικά, η σοσιαλδημοκρατία βρίσκει την ευκαιρία, λόγω της ύφεσης, να ξαναφέρει στην αστική διαχείριση ορισμένες από τις ρυθμίσεις που εφάρμοσε στο παρελθόν και ενοχοποιήθηκαν για μια άλλη με­γάλη κρίση, του 1973. Η σοσιαλδημοκρατία με την ίδια συνέπεια με τα φι­λελεύθερα αστικά κόμματα υιοθέτησε και εφάρμοσε τις ρυθμίσεις που ήταν αναγκαίες για την «απελευθέρωση» των αγορών. Υπήρξε φορέας του «νεοφιλελευθερισμού», τον οποίο σήμερα καταγγέλλει. Αυτός είναι ο εναλλακτικός ρόλος της στη διάσωση της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, δοκιμασμένος από το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό το ρόλο παίζει με τη μάσκα της «δικαιότερης κατανομής» και του «σοσιαλισμού με δημοκρα­τία», που είχε εγκαταλείψει και στα λόγια τη τελευταία 20ετία. Τώρα επα­νέρχεται το σύνθημα του «δημοκρατικού σοσιαλισμού» για να συσκοτί­σει τις πραγματικές σοσιαλιστικές σχέσεις: Την κοινωνική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και τον κεντρικό σχεδιασμό. Δεν είναι τυχαίο αυτό το γύρισμα. Γίνεται σε μια περίοδο που αποκαλύπτεται η καπιταλιστική αναρ­χία, η αναγκαιότητα του κεντρικού σχεδιασμού. Από τα είδη διατροφής μέχρι τα φάρμακα, από τις κατασκευές μέχρι τα μέσα μεταφοράς, αποδεικνύεται ότι δεν μπορούν πλέον να αξιοποιηθούν προς όφελος της κοινω­νικής ευημερίας οι επιστημονικές και τεχνολογικές κατακτήσεις, ο άν­θρωπος ως παραγωγική δύναμη, η έρευνα κλπ. χωρίς να καταργηθεί η σύγ­χρονη καπιταλιστική ιδιοκτησία, το μονοπώλιο. Ερχεται, λοιπόν, η σοσιαλδημοκρατία να προσφέρει ένα εναλλακτικό ιδεολογικό και πολιτικό στήριγμα στο καπιταλιστικό σύστημα. Οι εργαζόμενοι δεν πρέπει λοιπόν να εξαπατηθούν για μια ακόμα φορά. Πρέπει να κινηθούν στον αντίποδα αυτών των θέσεων, προς τη λαϊκή εξουσία, το σοσιαλισμό, τη μόνη ρεα­λιστική διέξοδο για την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

(το κείμενο βασίζεται σε άρθρο των Γρηγόρη Λιονή και Νίκου Καραθανασόπουλου που δημοσιεύθηκε στην ΚΟΜΕΠ, τεύχος 5 του 2009)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

14. Συμπόσιο των Αθηνών, «Η Σοσιαλδημοκρατία και οι Προκλήσεις του μέλλοντος», ομιλία Γ. Παπανδρέου, Μέγαρο Μουσικής. 12 Μάη 2009.

15. Γ. Παπανδρέου, δήλωση-παρέμβαση «Οκτώ Μέτρα για τη Μεταναστευτική Πολιτι­κή», 11 Ιούνη 2009.

16. Μήνυμα Επιτροπής Στίγκλιτζ προς τους G20: «Για μια προοδευτική απάντηση στην παγκόσμια οικονομική κρίση», 1η Απρίλη 2009.

17. Διακήρυξη-Μανιφέστο του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος (ΕΣΚ) για τις ευρωεκλογές, 7 Ιούνη 2009.

Β. ΓΙΑ ΤΙΣ θΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

ΠΕΡΙ «ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ-ΚΑΖΙΝΟ»

Για την κριτική μας στις εκτιμήσεις και τις θέσεις του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ) ελήφθησαν υπόψη τα βασικά κείμενά του, δηλαδή η σχετική ανακοίνωσή του για την κρίση, το Νοέμβρη του 2008, και η εκλογική του πλατφόρμα για τις ευρωεκλογές του Ιούνη 2009.

Για το ΚΕΑ, «η παρούσα κρίση είναι αποτέλεσμα του καπιταλισμού-καζίνο»¹⁸ και την αιτία της την εντοπίζει στο γεγονός ότι «εδώ και 30 χρό­νια η παγκόσμια αγορά είναι απαλλαγμένη από οποιονδήποτε πολιτικό έλεγχο, γεγονός που έχει οδηγήσει στην κορύφωση των κρίσεων»¹⁹. Επί­σης, στην εκλογική του πλατφόρμα τονίζεται ότι: «Η κρίση προκαλείται από το νεοφιλελεύθερο παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό και ειδικότερα από τις ανεύθυνες πολιτικές και οικονομικές ελίτ, που προωθούν αυτόν τον επικίνδυνο καπιταλισμό του οποίου το τίμημα θα πληρώσουν οι λαοί. Θέτει σε κίνδυνο την ειρήνη, τη διεθνή ασφάλεια και τη συνύπαρξη. Ο κό­σμος έχει οδηγηθεί σ' αυτή την παγκόσμια κρίση από την ηγεμονική πο­λιτική των ΗΠΑ και ειδικότερα της κυβέρνησης Μπους»²⁰.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, η άποψη του ΚΕΑ ταυτίζεται με τις βασικές εκτιμήσεις της σοσιαλδημοκρατίας. Δηλαδή, ότι η κρίση είναι αποτέλεσμα της νεοφιλελεύθερης διαχείρισης, της απουσίας πολιτικού ελέγχου στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, την οποία επέβαλαν κάποιες ανεύθυνες πολιτι­κές και οικονομικές ελίτ, που μετέτρεψαν τον καπιταλισμό σε καπιταλισμό-καζίνο, σε επικίνδυνο καπιταλισμό. Για το ΚΕΑ, δηλαδή, υπάρχει και ο ακίνδυνος, ο καλός καπιταλισμός. Επιχειρεί να συσκοτίσει το γεγονός ότι ο καπιταλισμός είναι ένα εκμεταλλευτικό σύστημα που σπαράσσεται από τις κρίσεις, οι οποίες οφείλονται στην αναρχία της παραγωγής, στην όξυνση των αντιθέσεων, ιδιαίτερα της βασικής, ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και την ατομική ιδιοποίηση του κοινωνικού πλούτου, θεωρεί τις καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις αποτέλεσμα κάποι­ων άφρονων μυαλών και όχι ένα συνεκτικό σύνολο μέτρων που ικανοποιεί τις στρατηγικές ανάγκες του κεφαλαίου, που εξυπηρετεί την αναπαραγω­γή και υπερσυσσώρευσή του στη δοσμένη φάση. Γι' αυτό άλλωστε οι καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις είτε στηρίχτηκαν είτε εφαρμόστηκαν από κόμματα που συμμετέχουν στο ΚΕΑ. Φτάνει δε στο σημείο, από τη στιγ­μή που εκτιμά ότι η κρίση θέτει σε κίνδυνο την ειρήνη, να αθωώνει τον ιμπεριαλισμό και το κυνήγι για τον έλεγχο των αγορών και των πλουτο­παραγωγικών πηγών, να παραβλέπει την όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, οι οποίες βεβαίως εντείνονται σε συνθήκες κρίσης και ενδεχόμενης αλλαγής των συσχετισμών, θεωρώντας ως υπεύθυνη για την παγκόσμια κρίση την «ηγεμονική πολιτική των ΗΠΑ και ειδικότερα της κυβέρνησης Μπους»²¹, αθωώνει την ευρωενωσιακή πολιτική για τις καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις και τις στρατηγικές της επιλογές, όπως αυ­τές καθορίζονται από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και τις υπόλοιπες που την ακολούθησαν. Στηρίζει την ΕΕ στον ανταγωνισμό της με τις ΗΠΑ, καλλιεργεί την απατηλή και επικίνδυνη άποψη ότι η ΕΕ αποτελεί το αντίπαλο δέος προς τις ΗΠΑ, ενισχύει τον ευρωενωσιακό ιμπεριαλιστικό πόλο.

Για να μην υπάρχει καμία αμφιβολία με τα παραπάνω, το ΚΕΑ εκτιμά ως αποτέλεσμα της κρίσης: «Την αποτυχία της νεοφιλελεύθερης παγκο­σμιοποίησης, που μεγιστοποίησε τα κέρδη των μεγάλων "παικτών" των χρηματιστικών αγορών σε παγκόσμια κλίμακα, πέρα από κάθε κρατικό έλεγχο και παρέμβαση. Η πολιτική, τα κράτη και ολόκληρες οι κοινωνίες είναι υποταγμένες στις ανεξέλεγκτες χρηματιστηριακές αγορές. Το αποτέλεσμα είναι ξεκάθαρο: Ελλειψη δημοκρατίας και το τέλος του κοινωνι­κού κράτους»²²! Δηλαδή, το ΚΕΑ ενδιαφέρεται για την προάσπιση της αστι­κής δημοκρατίας και του κοινωνικού κράτους, αλλά όχι μόνο γι' αυτά, αφού ενδιαφέρεται για τη διαιώνιση και σωτηρία του χρηματιστικού και πιστωτικού συστήματος, το οποίο - όπως εκτιμά - έβαλαν σε κίνδυνο οι πο­λιτικές χαμηλών μισθών και επισφαλούς εργασίας.

Ως συνέπεια της παραπάνω ανάλυσης, το ΚΕΑ θεωρεί ότι «η διέξοδος από αυτή την κρίση μπορεί να δοθεί μόνο μέσω του αγώνα για μια δημοκρατική και κοινωνική Ευρώπη: Μια Ευρώπη των λαών και όχι των τρα­πεζών»²³ και ότι «για να ξεπεραστεί η κρίση, πρέπει να γίνει μια δίκαιη αναδιανομή τον πλούτου. Βεβαίως, αυτό πρέπει να επιτευχθεί μέσα από μια αναδιάρθρωση της οικονομίας στην κατεύθυνση της βιώσιμης, περι­βαλλοντικής και κοινωνικής ανάπτυξης»²⁴.

Επί της ουσίας λειτουργεί ως ιδεολογικοπολιτικό ανάχωμα στην ανά­πτυξη της ταξικής πάλης, στην ωρίμανση της πολιτικής συνείδησης, καλ­λιεργώντας αυταπάτες για έναν πιο ανθρώπινο και δίκαιο καπιταλισμό, μέ­σα από μια δίκαιη αναδιανομή του πλούτου, ώστε «οι άνθρωποι να είναι πάνω απ' τα κέρδη». Συνειδητά αποσιωπά ότι πηγή του κέρδους αποτελεί η εκμετάλλευση του εργαζόμενου ανθρώπου από το κεφάλαιο και ότι οι σχέσεις στη σφαίρα της διανομής δεν μπορούν να διαφέρουν από αυτές της παραγωγής, της κυκλοφορίας και της κατανάλωσης, οι οποίες στο σύνο­λό τους καθορίζονται από τη μορφή ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής. Αυ­τή η σχέση καθορίζει το σκοπό της παραγωγικής διαδικασίας, δηλαδή το κέρδος και όχι την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών. Αυτή η πολιτική δεν μπορεί να εξυπηρετήσει την αγωνιστική διεκδίκηση και απόσπαση καλύτερων όρων πληρωμής της εργατικής δύναμης, γιατί εγκλωβίζει στη γραμμή της ταξικής συνεργασίας με το κεφάλαιο, της υποταγής και του συμβιβασμού. Η «δίκαιη αναδιανομή» μετατρέπεται σε παγίδα για το ερ­γατικό και λαϊκό κίνημα, τα υποτάσσει στα γενικότερα συμφέροντα του κεφαλαίου.

Υποστηρίζει, επίσης, ότι η σημερινή «νομοθεσία επιτρέπει τις δαπάνες για ένα σχέδιο επενδύσεων, ικανό να εγγυηθεί την απασχόληση, να στηρίξει την οικολογική αναδιάρθρωση της οικονομίας» και ότι οι πιστώσεις πρέπει να «επαναπροσανατολιστούν στον παραγωγικό τομέα της οικονομίας και τις συλλογικότητες, στην απασχόληση, τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές προτεραιότητες»²⁵.

Στα πλαίσια αυτά, το ΚΕΑ διεκδικεί το «δικαίωμα» των εργαζομένων να ελέγχουν τη χρήση των πιστώσεων και των επιχορηγήσεων, θεωρώ­ντας ότι το χρηματιστικό και πιστωτικό σύστημα πρέπει να υπόκειται σε δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο. Πρόκειται για ανάλυση που αποσπά το χα­ρακτήρα του δημοσίου, δηλαδή των μηχανισμών του κράτους, από το χα­ρακτήρα της οικονομίας, των σχέσεων ιδιοκτησίας που κυριαρχούν σε μια κοινωνία.

Το ΚΕΑ ζητά να αλλάξει ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ώστε να ανταποκρίνεται σε κριτήρια όπως η απασχόληση, η κοινωνική και οικολογική ανάπτυξη. Υποστηρίζει ότι οι αντιφάσεις της αστικής διαχείρισης που εκδηλώνονται ανάμεσα στη δημοσιονομική και τη νομι­σματική της πολιτική μπορούν να αντιμετωπιστούν αλλάζοντας τις λειτουργίες των αντίστοιχων οργάνων εξουσίας και διαχείρισης.

Η παραπάνω και μια σειρά άλλων θέσεων του ΚΕΑ είναι πανομοιότυ­πες με αυτές του Σοσιαλιστικού Ευρωπαϊκού Κόμματος, στις οποίες ήδη αναφερθήκαμε, όπως η αντικατάσταση του «Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης» από ένα νέο «Σύμφωνο Αλληλεγγύης», η κατάργηση του δο­λαρίου των ΗΠΑ ως διεθνούς νομίσματος. Και άλλες παρεμφερείς θέσεις του, όπως η κατάργηση των φορολογικών παραδείσων, η φορολόγηση των κερδοσκοπικών κεφαλαίων και η ανάγκη να υπόκεινται σε έλεγχο και φορολογία «τα κέρδη που δε συνδέονται άμεσα με τις επενδύσεις και το εμπόριο»²⁶, ο φόρος Τόμπιν ως εργαλείο για τη χρηματοδότηση καινο­τόμων βιομηχανικών πρωτοβουλιών και η χρηματοδότηση ενός νέου ευ­ρωπαϊκού ταμείου, ενός «πράσινου New Deal», δεν είναι παρά θέσεις που εκφράζουν τη διαπάλη μεταξύ διαφορετικών τμημάτων του κεφαλαίου ή την προσπάθεια συγκερασμού των ιδιαίτερων συμφερόντων τους σε ρυθ­μίσεις διαχείρισης σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Ενώ δεν αμφισβητεί την απελευθέρωση των αγορών και τη δράση των ιδιωτικών επιχειρηματικών ομίλων, ζητάει την ύπαρξη ισχυρών δημόσιων υπηρεσιών και περισσότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, στην υγεία, στις μεταφορές και τον αθλητισμό. Καλλιεργεί, δηλαδή, αυταπάτες για το ρόλο του δημόσιου τομέα, πολύ περισσότερο μάλιστα όταν αυτός θα λειτουρ­γεί σ' ένα απελευθερωμένο και ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Φαινομενικά θετικές θέσεις του ΚΕΑ, όπως η αντίθεσή του με την «ευελφάλεια», στην πράξη αχρηστεύονται, αφού δε συνδέονται με αιτήματα υπεράσπισης κατακτήσεων σε εθνικό επίπεδο, αλλά συγκαλύπτονται από μια γενική θέση για καθιέρωση του 35ωρου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, αφήνοντας στο απυρόβλητο την ελαστικοποίηση του ημερήσιου χρόνου εργασίας.

Συμπερασματικά, λοιπόν, το ΚΕΑ ζητάει «ένα νέο μοντέλο βασισμένο στην εσωτερική ζήτηση και το χρηματοπιστωτικό έλεγχο»²⁷, δηλαδή μια νεο-κεϋνσιανή μορφή διαχείρισης του καπιταλιστικού συστήματος, διαν­θισμένη με το - σοσιαλδημοκρατικής έμπνευσης - θεσμό της συμμετοχής των εργαζομένων στη διοίκηση των επιχειρήσεων, στο όνομα του εκδη­μοκρατισμού της οικονομίας.

Οι εξελίξεις στο εξάμηνο που μεσολάβησε από το 18ο Συνέδριο του ΚΚΕ επιβεβαιώνουν τις εκτιμήσεις και κατευθύνσεις του:

«Οι θέσεις και η πορεία του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ), στο οποίο μετέχει ενεργητικά ο ΣΥΝ, επιβεβαιώνουν ότι αποτε­λεί από την ίδρυσή του θεσμικό στοιχείο της ΕΕ, δύναμη στήριξης των κα­πιταλιστικών αναδιαρθρώσεων, ανεξαρτήτως των γενικών διακηρύξεων. Η δράση του ΚΕΑ επιβεβαιώνει επίσης την πρόβλεψη του Κόμματος ότι αποτελεί μοχλό της επιχείρησης για μετάλλαξη του χαρακτήρα των κομ­μάτων που διατηρούν τον τίτλο "κομμουνιστικό" ή έχουν κρατήσει στον έναν ή στον άλλο βαθμό, έστω και τυπικά, ορισμένα χαρακτηριστικά»²⁸.

«Σε μια περίοδο που δυναμώνει η πίεση για απόρριψη της κομμουνιστι­κής ταυτότητας, παίρνει νέες διαστάσεις το νέο κύμα του κρατικού αντικομμουνισμού, ενώ το περιεχόμενο αυτού του αντικομμουνισμού υιοθε­τείται και από σύγχρονα οπορτουνιστικά ρεύματα. Η ίδρυση του "Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς" (ΚΕΑ) στην ΕΕ σήμανε την οργανική συγ­χώνευση του σύγχρονου οπορτουνιστικού ρεύματος με δομές της ΕΕ και κρατικούς μηχανισμούς των κρατών-μελών»²⁹.

«Η μάχη ενάντια στην τάση σοσιαλδημοκρατικοποίησης των ΚΚ, με την παρέμβαση των ιμπεριαλιστικών μηχανισμών, του αντικομμουνισμού και των αστικών ΜΜΕ, πρέπει να δίνεται με σταθερότητα και συνέπεια ως προς την υπεράσπιση του ιστορικού ρόλου της εργατικής τάξης και της οργανωμένης πρωτοπορίας της, των αρχών του μαρξισμού - λενινισμού, του σοσιαλισμού. Το καθήκον αυτό παίρνει ακόμα μεγαλύτερη σημασία μπροστά στην κλιμακούμενη, στην ΕΕ και διεθνώς, αντικομμουνιστική επίθεση»³⁰.

(Το κείμενο βασίζεται σε άρθρο των Γρηγόρη Λιονή και Νίκου Καραθανασόπουλου που δημοσιεύθηκε στην ΚΟΜΕΠ, τεύχος 5 του 2009)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

18. Ανακοίνωση από την έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου των προέδρων των κομ­μάτων του ΚΕΑ, Βερολίνο, 28 Νοέμβρη 2008, σελ. 1.

19. Ανακοίνωση από την έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου των προέδρων των κομ­μάτων του ΚΕΑ, Βερολίνο, 28 Νοέμβρη 2008, σελ. 1.

20. Εκλογική Πλατφόρμα 2009, σελ. 2.

21. Εκλογική Πλατφόρμα 2009, σελ. 2.

22. Εκλογική Πλατφόρμα 2009, σελ. 2.

23. Εκλογική Πλατφόρμα 2009, σελ. 2.

24. Ανακοίνωση από την έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου των προέδρων των κομ­μάτων του ΚΕΑ, Βερολίνο, 28 Νοέμβρη 2008, σελ. 1.

25. Εκλογική Πλατφόρμα 2009, σελ. 3.

26. Εκλογική Πλατφόρμα 2009, σελ. 3.

27. Ανακοίνωση από την έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου των προέδρων των κομμάτων του ΚΕΑ, Βερολίνο, 28 Νοέμβρη 2008, σελ. 2.

28. Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 18ο Συνέδριο, σελ. 16.

29. Εισήγηση της ΚΕ του ΚΚΕ στο 18o Συνέδριο, σελ. 29.

30. Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 18ο Συνέδριο, σελ. 16.